Vrijdag 19 juni 2009

DE TIJD ACHTERWAARTS

Toen ondergetekende 13 jaar geleden het boek over De Tijd schreef nadat en vooral omdat dit thema 15 jaar lang zijn bovenkamer had ontregeld, maar het werk daarna vrij snel was uitverkocht waardoor 5000 anderen vervolgens evenmin iets bleken te hebben opgestoken van het grootste mysterie uit ons heelal, wist hij niet dat dankzij Andermans Veren van gisteravond ooit nog eens duidelijk zou worden wat de Heilige Augustinus in de 13^e eeuw bedoelde toen hij liet optekenen: “…Ik weet wat Tijd is zolang men mij er maar niet naar vraagt…”.

Om diezelfde reden valt niet uit te leggen waarom Toon Hermans leuk was en nog steeds is toen hij op de bühne ruim twee minuten lachende stilte creëerde in afwachting van een tennisracket, maar men weet wel zeker dat De Tijd hier als antoniem van de boosdoener de veroorzaker was.

Ondanks dat de AVRO Andermans Veren qua vorm nagenoeg helemaal heeft uitgekleed door de presentatie dit jaar niet meer uit een gezellig klein Deventer zaaltje met enthousiast publiek te laten komen, maar Kick van der Veer nu heeft geparachuteerd in een kille lege schouwburg in Leiden, houdt de formule van al het zorgvuldig uitgezochte theaterwerk nog steeds stand omdat het thematisch is ingericht.

Maar de grens van de armoede nadert.

Gisteravond een van de sterkste thema’s dus die met kan bedenken: De Tijd.

Lollig als Tommy Cooper of Van Muiswinkel & Van Vleuten ermee jongleren, diepzinniger dan het lijkt als Harrie Jekkers met zijn tekstschrijver Koos Meinderts ons op het verkeerde been zetten door de waarde van de “kloktijd” te kantelen omdat die nooit nauwkeurig is, artistiek en briljant ingevuld door Jasperina de Jong die al 33 jaar geleden de Minutenwals van Chopin aan banden legde, maar vooral om te zien en te horen hoe Karin Bloemen de oriëntatie van De Tijd omdraaide door een leven te schetsen dat start bij de kist en eindigt in de baarmoeder.

Bloemen, of haar tekstschrijver, moet De Pijl van de Tijd van Martin Amis hebben gelezen. De Britse auteur, die ooit door Adriaan van Dis langdurig over deze briljante roman werd doorgezaagd op de Nederlandse televisie, verstond de literaire kunst De Tijd om te draaien.

Hij koos daarvoor het thema van de Jodenvervolging en schetste een wereld waarin de joden de gaskamers verlieten, op weg naar de treinen die hen gratis brachten naar hun huizen van weleer, waar uiteindelijk het geluk werd gevonden in een fijn gezinsleven uitmondend in de moederschoot.

Karin Bloemen bracht de nuance aan door niet de gaskamer maar een eindpunt als begin te kiezen met een stervende omringd door juist liefhebbende familieleden in plaats van moordende Nazi’s. Hoe raar het ook klinkt het is slechts een nuance omdat dit thema altijd eindigt in de schoonheid van de geboorte en de daaraan voorafgaande eeuwigheid die nooit door iemand kan worden gevreesd ofschoon die dezelfde organisatie heeft als de dood.

Door deze prachtige nog vrij jonge opvoering van Karin Bloemen inhoudelijk centraal in de uitzending te plaatsen blijft Andermans Veren als themaprogramma voor de kleinkunst enig in zijn soort en onvervangbaar terwijl het nu zelfs van enig eigen kleur, bijvoorbeeld de leuke interviews van Kick op het podium met gasten, is ontdaan. Dat laatste is heel jammer, maar gelukkig niet dodelijk.

Ook bij de AVRO loopt De Tijd kennelijk soms achterwaarts, maar dan in negatieve zin.

En hoe kon het toch dat de uitzending sneller voorbij was, hooguit een minuut of twintig in onze tijdsbeleving, dan welke van alle overige afleveringen van al die jaren eraan voorafgaand.

Wij zullen ons wel vergist hebben in de klok en ons ditmaal hebben laten leiden door de psychologische tijd – nog onbetrouwbaarder als al die andere tijdsoorten.

De Tv-recensent

Woensdag 17 juni 2009

LEVE DE VUVUZELA

Fred Emmer de Tweede (ook zijn boordpuntjes zijn nu bijna identiek afgeknipt) kwam er persoonlijk mee in het NOS-journaal. De zwarte Afrikaantjes blazen te hard op hun plastic toeters. Dat gebeurt tijdens tv-uitzendingen van voetbalwedstrijden van de FIFA Confederations Cup 2009. En dat vindt een aantal tv-kijkers, en daarom kwam het gisteravond in het NOS-journaal.

Echt waar, de naam van ondergetekende is niet Youp van’t Hek, Theo Maassen of Freek de Jonge, want zover gaan zijn fantasie en gevoel voor humor helaas niet…hij heeft het namelijk zelf gehoord en gezien en kon er zelfs niet om lachen.

Na veertien maal het fragment terugspoelen kwamen er nog steeds dezelfde beelden en geluiden onder de NOS-journaal play back-knop vandaan:

“…Tientallen kijkers hebben bij de NOS geklaagd, ze kunnen de commentator niet verstaan of ze vinden dat het klinkt als een zwerm insecten…”, aldus Emmer de Tweede.

Er zouden zelfs al kijkers hebben afgehaakt.

Sinds vijfentwintig jaar heeft het NOS-journaal geen enkel item gemaakt van de ontzaglijke tyfusherrie op de Nederlandse voetbalvelden als er een wedstrijdverslag werd uitgezonden.

Iedereen kent het ordinaire geloei, het zwakzinnigengebrul, de idioten die een grote trom mee van huis zeulen om andermans vliezen te breken, de maandagochtendsirenes die bij de benzinepompen te koop zijn, ratels waarmee vuilnismannen voor de oorlog de buurt wakker maakten, de complete dweilorkesten die beschonken naast jou op de tribune of in de huiskamer het geen mallemoer kunnen schelen dat je muzikaal gesproken qua hardhorendheid anders bent georiënteerd.

Het dreunde miljoenen huiskamers binnen en nooit leidde welke vorm van protest tegen deze cultuur van behoorlijk geestelijk gestoorden tot een seconde aandacht in het journaal, laat staan tot een maatregel om er wat tegen te verzinnen.

Maar nu een paar zwarte Afrikaantjes gedurende een voetbalwedstrijd op hun peppertje blazen, en in programma’s terecht komen die bovendien nog volkomen ten onrechte hier gehele tv-schema’s ondersteboven gooien en er gewoon niet thuishoren, gaan de stekels omhoog.

En er dan beklag over doen in je eigen NOS-programma.

Als dat geen racisme is, wat is het dan nog wel.

De wereldvoetbalbond denkt er nu over de Vuvuzela’s, want zo heten de speelgoedtrompetjes, te verbieden. Maar in die contreien gelden weer andere normen en waarden. Erop pepperen mag wel, maar je mag er niet mee slaan. Want dat kunnen die negertjes wel eens gaan doen. En daar is de FIFA op tegen, slaan buiten het veld.

En dan het aller-aller ergste. Het geluid van die toeters kun je technisch gesproken gewoon wegdraaien, en de verslaggever via een ander audiokanaal laten binnenkomen en uitzenden, dan wel de sporen zodanig mixen dat niemand overlast heeft van die meedogenloze Zuid-Arikaanse insecten.

Bij de radio heeft men dat al ruim driekwart eeuw voor elkaar, en als er al eens een wanverhouding in het geluid dreigt, propt de verslaggever de microfoon dicht op zijn lippen, en draait de input zodanig terug dat alleen zijn stem nog is te horen en we horen een plezierig verslag.

Daar heeft men bij de televisie nog nooit van gehoord. Of het nu een songfestival betreft dan wel een gebeurtenis in een stadion – het is altijd troep dat via de luidsprekers thuis binnenkomt…vanwege de techniek en de maffia van geluidstechnici…en niet vanwege enthousiaste kleurlingen die eens in de vier jaar een betaalbare voetbalwedstrijd mogen zien van internationale allure.

Eigenhandig de pokkeherrie veroorzaken, vervolgens er zelf over klagen, en dan in je eigen uitzendingen voor de vrolijke toeschouwers in Zuid-Afrika het licht willen doven.

Zo kennen wij Nederland weer, zoals het altijd was.

De Tv-recensent

Dinsdag 16 juni 2009

HET VERVAL

Je hebt helemaal geen Wilders in je programma nodig om het verval te illustreren, moeten Andries Knevel en Tijs van den Brink gisteravond laat hebben gedacht. Nodig een staalkaart uit van huidige praatjesmakers en je bewijst nog beter waar wij qua samenleving zijn beland dan met de blonde nationale totempaal die er model voor staat.

Neem nou een van zijn grootste tegenstanders, Maarten van Rossem, die als PvdA-man iets voor Europa had kunnen doen, een lijsttrekkerschap weigerde, dus thuisbleef en er thans vrolijk mee kan instemmen, het zelfs verdedigt, dat Wouter Bos zich opnieuw als leugenaar presenteerde voor de laatste verkiezingen.

Of de sinds gisteren opererende Chef-lintjesknippen van Noord-Holland, Harry Borghouts van GroenLinks, onder wiens gezag als Commissaris van de Koningin Noord-Holland tientallen miljoenen Euro’s aan de bancaire goktafel werden verspeeld.

De man blijft gewoon zitten, mag blijven zitten, hij is dan ook door helemaal niemand gekozen, en het (gelet op zijn fysionomie) stuk chagrijn (zo werd hij bij K&B ongeveer geïntroduceerd), meent daarentegen “sommigen vinden mij wel aardig, humoristisch zelfs. In wezen ben ik een ontzettend vrolijke Brabander”.

Nou daar is Noord-Holland wat mee opgeschoten. Een snoevende Brabander. “Ik vind dat trouwens een heel vervelende foto die u vertoont”, verweet Prins Carnaval de presentatoren vervolgens die de man juist op zijn voordeligst achter zijn rug aan de digitale wand hadden geplakt. Wat een arrogantie en wat een met zichzelf ingenomen kwast.

De verwording had nog maller aan tafel plaatsgenomen; in de persoon van Rein Gerritsen. Dertig jaar geleden had hij een bijna-dood-ervaring gehad, dus nog net op tijd om er bij K&B over te komen vertellen. En het bijzondere was nu dat hij sindsdien nooit iemand anders was tegengekomen met een dergelijke ervaring. Overig Nederland wel want een uitgever als Ankh Hermes heeft er sindsdien ca. 400 boeken over uitgebracht, en even zovele tv-uitzendingen mochten wij over dit onderwerp consumeren, maar Gerritsen was dit ontgaan.

En dan kom je (voor de 2^e keer alweer) op de televisie want hij had er een boek over geschreven. Dat wil zeggen Rein had het niet zelf opgetekend maar laten schrijven.

Gerritsen was namelijk in de zware misdaad terechtgekomen als gevolg van zijn bijna-dood-ervaring en dan schrijf je de dingen niet zo gauw op.

En naast de geweldsmisdrijven die hij had begaan, en misschien nóg praktiseert want dat hield de bullebak in het midden, was Gerritsen ook religieus geworden. Vandaar dus de stoel bij Andries en Tijs. En iedereen liet het maar zo; een religieuze misdadiger die bijna dood was maar zijn nering heeft hervat…moet kunnen tegenwoordig.

Ook Kader Abdolah kwam over een boef praten. De uit Iran gevluchte auteur had de oppositieleider die de Iranese verkiezingen verloren had tot gisteren aan toe steeds beschouwd als een van de grootste schurken op aarde. Maar nu is hij dat niet meer want de boef had de verkiezingen er verloren, of waren hem ontstolen, en had zich nu voor een grote menigte daarover beklaagd, en was dus nu geen boef meer.

Abdolah huilde van geluk. Hij twitterde en SMS-de erop los de laatste dagen en wij kregen de indruk dat hij momenteel persoonlijk het Iranese straatverzet leidt. Weliswaar haalde Kader de getallen tienduizenden, honderdduizenden en miljoenen door elkaar, want dat zijn slechts details, maar omdat die schurk vanwege de actualiteit plotseling geen boef meer is omdat hij een enorme bijna-dood-ervaring ondergaat, het kan dus alle kanten uit, zal Iran over pakweg twintig of dertig jaar een democratie zijn. Dr. Clavan had hem niet kunnen overtreffen.

Maar de grootste mand waarin iemand kon vallen hadden de programmamakers dus neergezet voor Maarten van Rossem. Hem was door de PvdA gevraagd lijsttrekker te worden voor de Europese verkiezingen en daarom werd hij geconfronteerd met een verkiezingsfilmpje van Wouter Bos die juist Thijs Berman als “ideale kandidaat” had aangeprezen. Een kandidaat waarop Bos overigens zelf niet had gestemd, en bovendien nadien had laten weten dat er vijf betere kandidaten waren geweest doch dat deze niet hadden gewild.

Is dat niet gewoon liegen dus, iemand als de beste aanprijzen, terwijl je als hoofd van de partij vindt dat hij de slechtste van het zestal is? Zo ongeveer begon de discussie.

Nee hoor, vond van Rossem, en hij veegde de presentatoren de mantel uit over zoveel naïviteit, terug naar school en dat soort dingen. Van Rossem maakte niet alleen duidelijk dat dit nu eenmaal zo gaat in de politiek, maar dat laatste wist natuurlijk iedereen al, maar erger: hij vergoelijkte het.

Het verval ten top.

Tijs van den Brink probeerde nog wat met tegengas over de kiezer die op het verkeerde been was gezet, maar er was geen kruid tegen gewassen. Liegen mag op dat niveau.

Immers, “…De Nederlandse kiezer bestaat voor een kleine twintig procent uit halve garen…”, wist Van Rossem zeker.

Gelukkig liet hij ons ditmaal vrij in het bepalen op welk volksdeel die conclusie betrekking heeft, want meestal voegt hij er dan nog een beledigende richtingaanwijzer aan toe die niets met cynisme heeft te maken maar van dezelfde demagogie is doorspekt als die hij die blonde totempaal vaak verwijt.

“Dit is geen liegen” droeg de Chef Lintjesknippen Noord-Holland bij aan de discussie. “In zo’n campagne zeg je dingen die niet helemaal gemeend zijn, maar dat is daarom nog geen liegen”, aldus de Groenlinkse Brabander die zichzelf zo vrolijk vindt.

En hij voerde serieus bedoeld de ongein nog wat op.

Dat Wouter Bos hier nadien openhartig over is geweest, dát is pas kwalijk.

Borghuis: “EN DAT HOORT NIET ZO TE ZIJN – hij had gewoon zijn mond moeten houden”.

Het verval kon niet treffender worden geïllustreerd dan in deze geweldige uitzending van Knevel & Van den Brink.

De Tv-recensent

Geachte tv-recesent,

Ik heb genoten van Uw recensie. Hoe vallen we (als toch zulke "belangrijke" mensen (!)) door de mand. Maar dat krijg je als je geen ruggengraat hebt.
Gaat U alstublieft zo door. Mijn dagelijkse portie rake kritiek wil ik niet graag missen.

Hans - Dalen

Zondag 14 juni 2009

WAKKER NEDERLAND

En zo zagen wij nu al een reeks persiflages op het Wakker Nederland dat er nog helemaal niet is. Heel geestig maar nogal onherkenbaar omdat de Tv-mannetjes en vrouwtjes in De Telegraafkeuken nog geboetseerd moeten worden en dus eigenlijk nog niet te kijk gezet kunnen worden.

En dat maakt dan weer dat de makers en uitvoerders van Van Zon op Zaterdag gisteravond met hun komieke karikaturen alle kanten uitvlogen waardoor het grote knelpunt c.q. de conclusie werd: voor elk wat wils, voor iedereen wat, en daarom voor velen misschien toch iets te weinig.

Geen programma in vele lagen maar wel op allerlei niveaus. Iedereen kon qua humor –een beetje- aan zijn trekken komen, en in een dergelijk concept schuilt per definitie hier en daar wat van de hak op de tak-spanning want geen kijkersgroep kan de volle rit geamuseerd worden. Het zijn fragmenten, soms brokstukken die de lach veroorzaken, soms een heel flinke, om even later dan weer op onderdelen te worden getrakteerd van buitengewoon flauwe aard.

Niettemin, heerlijk om nu eens niet uit te hoeven wijken naar vreemde VARA-humor-kanalen waarop een dergelijke show is te zien, maar gewoon zaterdagavond op prime-time op Nederland 1. Van de Mounties naar Youp van ’t Hek, dat was de bandbreedte; tussen kabouter Plop en Freek de Jonge. Zelf zegt de VARA erover: Een satirisch oergezellig actieprogramma met een kritische noot. En zo kan het inderdaad ook omschreven worden.

Het ging over de crisis, maar menigeen zal bij de graaiende bankdirecteur toch gedacht hebben dit is eigenlijk kost voor Andre van Duin omdat Van Duin zelf natuurlijk tientallen malen leuker is in die typetjesrol.

En Darwin leek toch meer op een verstrooide Sinterklaas die zijn mijter en de weg kwijt was in plaats van op een geloofwaardig venter van ter discussie staande wetenschap.

Wel enigszins grappig getekend en gekoppeld aan de babbelthema’s van deze tijd, maar qua verdieping viel er toch meer uit te halen dan deze bebaarde zuurpruim.

Maar het rammelde vaker. Als Van Zon (Van Muiswinkel) bij herhaling behoorlijk rechts kwinkslaat met “dat kan je tegenwoordig weer zeggen” wordt de ingeroeste vergissing begaan te ontkennen dat het “altijd al werd gezegd”, maar dat de bedoelde geluiden door de linkse kerk niet werden gehoord; mochten worden gehoord. En dáárop had de parodie geënt moeten zijn – je mag er nog steeds niet naar luisteren. Veel harder dus, als een hagelschot richting links.

Niettemin, de satire was dus breed en wie van de huidige generatie tv-makers paste er eigenlijk niet in. Het is maar wat je erin wilde zien en dat was knap: Paul de Leeuw met zijn rafelige tribunegesprekjes, Life and Coocking met alles wat er zo eigen aan is, zelfs de TROS-aktua presentatoren van weleer, en vooral natuurlijk het fenomeen de TV-kok uit honderd-en-één overbodige programma’s van dit moment.

Maar, en dat is dan de zwakte, die kok heeft zichzelf al zo vaak gepersifleerd dat er eigenlijk geen satire meer tegenop kan. De stupide receptjes en het malle kookgebral is welhaast elke dag vele malen erger op de buis te zien dan hier in deze show nog viel na te bootsen laat staan te overtreffen in idiotie.

En dat wrong een beetje.

De Televisierealiteit is krankzinniger geworden dan de cabaretier als slager met het mes in de hand of tussen zijn tanden. De buiswerkelijkheid werd gaandeweg harder, niet altijd leuker, maar wel bijtender en vooral confronterender.

En kan satire daar eigenlijk nog tegenop.

Wel als het de allure krijgt van een duo-optreden zoals dat van de wederopstandige Louis Davids en diens kennelijke erfopvolger Lange Frans. Briljant, de kleine man die zich van zijn confectiepakkie heeft ontdaan maar ook als rapper nog steeds wordt gepakt door het Groot-kapitaal. Geen verschil met 75 jaar terug.

Hoewel het natuurlijk om te bescheuren is dat dit Groot-kapitaal tegenwoordig bij de VARA zit, en tot droefheid stemt dat Van Muiswinkel en consorten dit saillante detail oversloegen in hun show. Veel programmamakers met de VARA-voorzitter Vera Keur zelf voorop, ontstijgen de Balkenende-norm flink tot vele malen en dan moet je je eigenlijk kapot schamen om Louis Davids als teken van betrokkenheid uit zijn kist te halen als een soort geestelijk eigendom dat verwant is aan jouw club.

Maar gaan wij daaraan voorbij dan luidt de conclusie dat de ambitievolle duiding, uitstraling en betekenis van de show ook waren gelegd in het decor, de belichting, het geluid en de timing van alle onderdelen. Heel erg verzorgd.

Een mooi amusements-programma dus eigenlijk.

Natuurlijk is Van Muiswinkel de ironische anchorman van Rechts-Nederland zonder wie een dergelijk concept eigenlijk niet kan, maar dat doet helemaal niets af aan alle overige aantrekkelijke typetjes die ons door een avondje crisis heenloodsten met Thomas van Luyn en Sanne Wallis de Vries als heerlijke positieve uitschieters.

Een familieshow, werd er aangekondigd. En dat nu, werd wel degelijk waargemaakt hoewel je tegenwoordig in een vreemd samengestelde familie moet verkeren, vooral als het een VARA-gezin is, om de lach nog collectief te kunnen beleven.

De Tv-recensent