Zaterdag 3 mei 2008
STERRETJES ZIEN
Toch maar even naar gekeken. Want
voor de twee buissterretjes is de kijkdichtheid zó verrassend laag dat het
fascineert. Gisteravond een kijkdichtheid van 2,3% - dat wil dus zeggen dat 97,7 % van de
Nederlandse bevolking het tweetal links laat liggen. Vreemd,
want daar waar zij optredend in veel andere programma’s hoge kijkcijfers scoren
zou je verwachten dat hun populariteit hier de getalsmatige veredeling zou
worden van alles dat ze tot dusver deden. Het tegenovergestelde bleek
waar.
De dames scoren dus helemaal niet
autonoom. Zij ontlenen hun populariteit aan heel wat anders, zoals de concepten
van de overige producties waarin zij figureren en kennelijk wél op haar juiste
plaatsen vallen.
Het gaat nu over de Katja en Sophie Talkshow (Ned. 3 - 21:15 uur). Pijnlijk komt aan
het licht dat de dames het niet goed doen, of misschien wel niet goed zijn. En
dat zij zich dan juist zelf machtigen om in het programma te onderzoeken waarom
Nederlanders zich tegenwoordig zo massaal schijnen te storten op de
gossipbladen, roddel-tv-rubrieken en vooral het sterrendom is wat aanmatigend.
Want dat was het onderwerp gisteravond.
Met gemak hield hoofdgast Evert Santegoeds van Privé stand. Voor hem is
een optreden bij de twee sterretjes dus zoiets als een echte thuiswedstrijd.
Geen strobreed werd hem in de weg
gelegd en Santegoeds mocht honderduit praten over het roddelwezen, de
achtergronden maar ook de voorgronden van het succes en het “logische” waarom
van de oplagedaling van zijn eigen blad Privé.
Sophie kwam eigenlijk niet verder dan
uit te roepen dat zij zich verlustigt in kritiek op het buikje van Katja, als
daarover wordt geschreven, en Katja, die haar poorten voor de media wagenwijd
had open gezet bij haar huwelijk, beklaagde zich er nu over dat er allerlei
stellages voor de fotografen waren opgericht.
“…En dat alleen maar
omdat het volk er recht op heeft…”, zo meende ze.
Wij, als volk thuis, wisten tot gisteravond helemaal niet dat wij
rechten hadden op Katja anders hadden wij wel een stokje gestoken voor dat
huwelijk.
Wat een treurige opeenstapeling van
misverstanden in deze zoveelste mislukte talkshow van dit jaar.
Evert Santegoeds zal zich
buitengewoon tevreden huiswaarts hebben begeven omdat
ook de volgende uitspraak geheel onweersproken bleef:
“…wat ik doe is gewoon
ouwe journalistiek – achter dingen komen waar je niet achter mag komen…”.
Maar aan de andere kant, wat uitstekend gezien van de programmamakers
door als belangrijkste drie showbizz-roddel-programma’s De Wereld Draait Door (VARA) in één adem te noemen met RTL-Boulevard en Shownieuws (SBS).
Want ook De Wereld Draait Door houdt zich met de
rare prietpraat van side-kicks en de overmaat aan aandacht voor popsterren
alleen nog maar bezig met boekenverkoop en strapatsen van sterren en vooral
sterretjes. Zij het overwegend van weleer – want het is vooral een
muziekprogramma voor oudere jongeren geworden.
En ook daarin zien wij met regelmaat
Sophie dus terug, en als gaste Katja die bij de minste of geringste oprisping
van iets een uitnodiging op haar deurmat vindt.
Waar komt toch die enorme behoefte aan roddelnieuws vandaan, was
gisteravond de leidraad.
Het is gewoon een kwestie van de
enorme vraag ernaar, luidde het antwoord, en de megalomaan
Bert van der Veer – daar is ie weer – kwam nog een foute duit in het zakje doen
door te verklaren dat dit komt omdat wij minder met onze buurman willen omgaan.
Als je hem als buurman hebt valt daar nog wel iets bij voor te stellen, maar
het is de simpel- en onnozelheid ten top.
Want de
televisiewerkelijkheid is niet dat de vraag het aanbod uitlokt. Het komt omdat
een ontzagwekkend aanbod van nieuwe programma’s een automatische vraag
genereert omdat het publiek is gaan menen dat dit soort programma’s, bij gebrek
aan kwaliteit, de norm is voor maatschappelijke relevantie. En bij die nieuwe
belangstelling ontstaat er weer aanbod. Een treffend voorbeeld dus van een
vicieuze cirkel.
En juist omdat tal van
omroepdirecties er geen idee van hebben wat nu eigenlijk de diepste wens is van
de kijker neemt dat aanbod almaar toe in de hoop dat deze tombola zo nu en dan
een hoofdprijs oplevert. En dan ligt het verzamelen en uitzenden van het
gemakkelijkste en goedkoopste, het non-nieuws van de zelf gekroonde sterretjes,
het meest voor de hand. Geen consument die er om vraagt maar als het aanbod zó
overstelpend is kan hij er niet meer om heen. En op de lange duur leidt dat van
gewenning tot acceptatie en van daaruit….zelfs tot een
vraag om nog meer. En zo duikelt het televisieproduct steeds verder de diepte
in.
Daarbij komt dat het zogenaamde
nieuws in die rubrieken gemaakt wordt door een slag dat met weinig vakmanschap,
schermallure, intelligentie, opleiding en juiste netwerken, enige betrokkenheid
heeft om over wél relevante zaken te berichten. Ze weten niet eens wat dat
zijn, dus ook niet waar ze gevonden kunnen worden en hoe ze zijn te duiden. Hun
wereld bestaat overwegend uit Idols-geblèr. En waarom velen dat de top vinden
beschreef ik hierboven al.
Vandaar die enorme hoeveelheid
teringprogramma's die in een kwaliteitscurve alleen maar verder neerwaarts
kunnen buigen, van slecht en nutteloos naar nog slechtere en zinlozer
televisie. En omdat er aan de andere zijde zo weinig vernieuwends is,
voornamelijk in de personele sector, adopteert een grote kijkende massa deze
programma’s apathisch als interessant of amuserend.
En dus kwam zelfs gisteravond een
onderzoekje naar dit verschijnsel in handen van hen, haar, die nooit iets
anders hebben gekend dan deze cultuur en dus bij benadering geen analyse kunnen
maken van de teloorgang omdat zij dat laatste helemaal niet als zodanig
ervaren. De gossip is
de norm.
En zo zagen wij gisteravond Katja en
Sophie zich al pratend herhalen bij hun optreden in Ahoy Rotterdam met één van
populairste boybands ooit over hun, maar vooral haar eigen, sterrendom.
Toch is er iets dat moeilijk te
begrijpen valt.
Als al die dagelijkse urenlange
programma’s kennelijk nodig zijn om het grote op drift geraakte publiek te
behagen, waarom is 97,7% van de Nederlanders dan afwezig als Katja en Sophie ze
zelf daarop willen wijzen.
Het antwoord kan wel eens treuriger
zijn dan al wat er in televisieland aan de hand is, namelijk dat zelfs dít
thema voor het presentatieduo van gisteravond te hoog gegrepen was om het
probleem goed in kaart te brengen anders was het wel gebeurd.
En daar moeten wij kijkers het dus
mee doen. Dat wil zeggen 2,3% van de nog
overgeblevenen.
Tv-recensent
Geachte heer,
Een voortreffelijke
analyse van het waarom van de slechte programma’s. Hoe is het toch mogelijk dat
c-actrices in staat worden gesteld om talkshows te maken terwijl ze de
beginselen van een eenvoudig interview niet eens onder de damesknietjes hebben.
En als u het hebt
over de Wereld Draait Door dan is het goed gezien dat er nauwelijks verschil
meer is met Boulevard. Deze week schoof zelfs Kees van Kooten een uur lang aan
om op een ouwe-mannen-manier te leuteren over
popliedjes van honderd jaar terug. Omroep Max zou er jaloers op zijn geweest.
Blijf doorgaan zo
want ergens anders kom je uw geluid nergens meer tegen.
Groetend.
Ron Goes
Arnhem
Geachte
TV-recensent,
Even nog naar uw recensie van gisteren.
Inderdaad! Ik dacht
de hele avond met een nieuw programma te maken te hebben, maar nee, bij de
laatste ronde herkende ik weer die katheders met die rare lampjes erop.
Ben Crabbé, de presentator van het Belgische spelprogramma Blokken, eist van de
deelnemers een héél precies antwoord, in tegenstelling tot Tromp en de (overbodige)
driekoppige jury.
Vreemd dat Tromp dit programma dan toch een spelletje noemde.
Ik heb er totaal
niks van meegekregen.
De (grappige?) vraag van Jan Tromp aan Maarten van Rossum om
in de toekomst te kijken was van een dergelijk niveau dat het terecht werd
uitverkoren om de dag erna in De Wereld Draait Door te worden
herhaald.
Dat belooft nog wat voor de programma's die de Volkskrant wil gaan maken als
Jan Tromp eraan mee gaat doen.
Met vriendelijke groet,
Boenders,
Den Haag.
Vrijdag 2 mei 2008
“PIM PAM PET” VOOR VOLKSKRANTLEZERS
Met “het is maar een spelletje”
toen een deelnemer in de moeilijkheden kwam, ontkrachtte de oersaaie en vooral
zelfingenomen quizmaster en Volkskrantredacteur Jan Tromp al zijn eigen
opgeblazen teksten over het belang van de Grote
Geschiedenis Quiz (Ned. 2 – 20.20 uur).
In werkelijkheid was
het nog minder dan een spelletje, het was Pim Pam Pet voor beginners.
Maar dan die van de Volkskrant en het Historisch Nieuwsblad die zich met
voorronden hadden bemoeid. Het ging om raadseltjes; Yahtzee zonder dobbelstenen. De 7de editie alweer. Tien BN-ers en
tien gewone Nederlanders en drie juryleden. Een productie van de NPS en de
VPRO. In feite is Pim Pam Pet
intelligenter want daarbij moet het goede antwoord meteen raak zijn, bij de Grote Geschiedenis Quiz krijgen de
onwetenden vier antwoorden aangeboden.
Dat die antwoorden telkens alle vier
fout waren omdat ze in werkelijkheid veel debieler of gecompliceerder waren dan
door Tromp werd gedeclameerd hadden zowel de deelnemers als producenten niet
erg goed door. Gelukkig maar want anders had niemand de eindstreep gehaald.
Halverwege de quiz verzuchtte jurylid Hans Blom
(oud-directeur NIOD) dat alle kandidaten meer dan de helft van de vragen fout
hadden beantwoord.
En misschien was het wel daarom dat Maarten van Rossem (Universiteit
Utrecht) een geweldig nieuw persoonlijk record vestigde door meer dan in welk
tv-programma waarin hij ooit eerder was verschenen er gisteravond langduriger
het zwijgen toe te doen. Ook het record “verveeld kijken” ging er dankzij hem
aan.
Er was dan ook helemaal niets om lollig of wetenschappelijk over te wezen. Het was een flut
raadkwisje van niks.
Bovendien was er vormgeeflijk geen
touw aan vast te knopen welke kandidaten a, b, c of d hadden ingetoetst want de
verlichte bordjes werden door de camera’s kris kras door elkaar aangeschoten
zodat niet meer was te zien welke uitslag aan welke persoon toebehoorde.
Zelfs de einduitslag was ontdaan van
een verrassing want uiteraard ging de winst opnieuw naar beroepsdeelnemer
Diederik Samsom (Tweede Kamerlid PvdA) die wijselijk de hoofdprijs, een reis
naar Japan, afstond aan de nummer 2 uit de quiz; niet
omdat hij de prijs niet mocht incasseren van de kamervoorzitter maar omdat hij
onafhankelijk wilde blijven (?). Een kamerlid dat niet wil reizen. Nooit eerder
van gehoord. Samson is dus de eerste in de lange parlementaire geschiedenis.
Gaandeweg werden de vragen steeds
maller. Waar komt het lied “1, 2, 3, 4
hoedje van papier” vandaan.
Echt kwesties dus om studenten te motiveren geschiedenis te gaan studeren.
Of wat te denken van de vraag in
welke van de vier vertoonde steden de eerste telefoon werd aangelegd. Dat zou
Amsterdam zijn volgens de geschiedkundigen.
En Jan Tromp voelde zich toen
geroepen plotseling iets van de oorsprong van netnummers uit te leggen.
Zelf bleek hij slechts in geringe
mate van de klok en de klepel te hebben gehoord want dat deed hij als volgt,
letterlijk:
“…Netnummers zijn
ingeburgerd. We zeggen 010 als we Rotterdam bedoelen en we zeggen geloof ik 020
tegen 010 als we Ajax Feyenoord bedoelen…”.
Wartaal dus, zinnen die wij zelfs in
de Volkskrant nooit hadden gelezen.
Jan Tromp had voor de gelegenheid
zijn haar in zwarte inkt gedoopt en een krijtstreepjespak aangetrokken maar
bereikte daarmee niet dat dit voldoende afleiding was
voor de oervervelende opzet van het programma.
Er was ook (zoals dat in de bladen
was aangekondigd) een mysterie-guest, de vroegere redder van D’66, Terlouw, maar
wat hier nu mysterieus aan was hebben wij zelfs na lange overpeinzingen niet
kunnen achterhalen.
En al helemaal niet het zogenaamde
juiste antwoord op de vraag “Wat is ooit
gezegd: de grootste wederopstanding van Lazarus”, te weten: “Comeback van D66 in
En toen kwam de huiskamervraag, want
wij kijkers mochten ook even meedoen, maar om het antwoord daarop te vinden
dienden wij het tv-toestel uit te zetten en de PC op te starten omdat dit
slechts was terug te vinden via Internet, ook handig dus als je televisie
kijkt.
De vraag ging over Prins Bernard die
ooit iets bijzonders had gedaan voor zijn hondje. Maar wat?
Het Internetantwoord luidde:
“Prins Bernhard liet tijdens de Tweede Wereldoorlog
speciaal voor zijn hondje Martin een heuse parachute-uitrusting maken.”
Ook reuze
interessant dus voor de Grote Geschiedenis Quiz.
Traditioneel stonden de meeste BN-ers
weer voor joker omdat ze zich iets anders hadden voorgesteld bij geschiedenis,
maar die leren het nooit af, en volgend jaar is er weer een nieuw gezelschap
dat zich met raadseltjes in plaats van serieuze geschiedenis in de maling laat
nemen. En ook traditiegetrouw mochten wij weer eens niet vernemen hoeveel
fouten elke BN-lafbek had gescoord. Vooraf praatjes, maar achteraf geen
ademstoot.
Dit jaar waren het (eigen schuld dikke bult):
Suzanne Bosman: presentator RTL
Nieuws
Jos Collignon: tekenaar
Kathleen Ferrier: Tweede Kamerlid CDA
Bob Fosko: muzikant
Kai Reus: wielrenner
Thomas Rosenboom: schrijver
Diederik Samsom: Tweede Kamerlid PvdA
Mieke van der Weij: presentator radio
en tv (o.a. Tros Nieuws Show)
Miljuschka
Witzenhausen: VJ TMF
Pieter van der
Wielen: presentator Noorderlicht (VPRO)
Winnaar: Diederik Samsom
Maar eerlijk is eerlijk. De Quiz werd afgerond met een grap. Een foute
grap weliswaar, want het uitzendmoment was verkeerd gekozen. In beeld verscheen
de vroegere minister Cals die over omroepzaken ging en deze gaf ter afsluiting
van het programma het volgende advies aan de televisiekijker:
“…als ik u als minister
een raad mag geven. Blijf dat doen, draai af en toe die knop om!...”.
En daarmee nu hadden de NPS en de
VPRO gisteravond het programma moeten openen in plaats van besluiten.
Tv-recensent
Woensdag 30 april 2008
TELFORT: MEERVOUDIG MISLEIDER
En toen zagen wij gisterenavond
tijdens de STER-reclame zomaar een Telfort-rectificatie die wij niet hadden verwacht
of voorzien. Wél die andere twee (eerdere veroordelingen door de rechter in
maart jl.), want het lijkt erop dat alle reclame-uitingen van Telfort momenteel
uit leugens bestaan. Maar onder welke dwang déze televisieleugen moest worden
gecorrigeerd wordt met een nieuwe misleiding verbloemd.
Lees wat er staat. U doet daar
gemiddeld 30 seconden over, en dan nog is het de vraag of u precies begrijpt,
door hebt, wat hier nu eigenlijk staat. En dat laatste was gisteravond vrijwel
zeker níet het geval. En dat komt omdat u over deze puzzel nu zo lang mag doen
als u wilt, maar de vertoning ervan in de STER-commercial-tijd duurde
gisteravond 14 seconden.
Een tekstboodschap van 30 seconden
proppen in minder dan de helft van de tijd, is dus een nieuwe aanslag op het
verstrekken van de waarheid. Een nieuwe onwaarheid dus, oftewel een misleiding
boven op een misleiding. Maar in dit geval is het communicatiebedrog nog
heftiger want er werd een spreker (voice-over) overheen geplakt die de
rectificatie voorlas. En dat kan volgens alle geschreven en ongeschreven
communicatiewetten alleen maar effectief zijn als het synchroon wordt
uitgevoerd.
Maar het werd een verminkte dus
andere tekst dan die wij visueel kregen opgediend, te weten:
“Telfort heeft de
Telfort belbundel van € 14,95 per maand vergeleken met de relaxbundel van €
24,50 per maand van T-Mobile. We hebben op onjuiste wijze vergeleken en daarmee
ten onrechte gesuggereerd dat Telfort goedkoper zou zijn dan T-Mobile”.
Delen van de tekst in beeld werden dus
bewust overgeslagen. Nu kan men, thans rustig lezend, denken “…wat maakt het uit, de kern van de
boodschap is dat Telfort corrigeert en verontschuldiging aanbiedt…”.
Maar zo werkt het niet binnen de
communicatie- en reclamepsychologie.
Indien een visuele tekst wordt
gepresenteerd gekoppeld aan een auditieve- die daarvan geheel (of zelfs maar
enigszins) afwijkt, en dan beiden bovendien nog zó kort worden aangeboden dat
ze zelfs separaat al niet zijn te volgen, dan is geen consument op dat moment
in staat te absorberen en nadien dus correct te reproduceren waar het eigenlijk
om ging.
En dat weet Telfort natuurlijk,
anders zouden ze dat niet zo doen. Het is zó slim, of liever vilein en zeker onrechtmatig,
bedacht, dat men vanwege de onmogelijkheid om de informatie goed op te nemen
zelfs kan denken dat het hier een welbewust positief gestelde nieuwe commercial
betreft, om consumenten naar dat goedkope Telfort te lokken.
En dan de kernzin die de voice-over
wegliet:
“…Daarnaast hebben wij
reclame gemaakt met de boodschap dat bellen met Telfort goedkoper is dan bellen
met T-Mobile…”.
Waarom werd deze zin die wel te lezen
was door de spreker weggelaten. Let op het woord “…daarnaast…”. Waarnaast? Waren er dan nóg meer mededelingen onwaar
gebleken die nu gerectificeerd moest worden.
Inderdaad, ten minste twee stuks.
Zo werd het Telecombedrijf Telfort
vorige maand door de voorzieningenrechter in Haarlem veroordeeld tot
rectificatie van misleidende televisiespotjes over branchegenoot Vodafone.
Telfort moest de correctie twee keer
uitzenden op de televisiekanalen waar het spotje was uitgezonden. Op de zenders
RTL4 en Nederland 1 moest dat gebeuren tijdens 'prime time'.
En al eerder werd deze KPN-dochter
veroordeeld tot het plaatsen van een rectificatie op de eigen website en in
dagblad De Telegraaf.
Maar deze twee uitspraken hebben geen
betrekking op de valse en verkeerd uitgewerkte rectificatie die wij gisteravond
in de STER-tijd op Nederland 3 zagen, want daarvoor herinneren wij ons geen
vonnis. Er is dus op het scherm nog meer gelogen dat achter de schermen tot
rectificatiesommaties moet hebben geleid. Sommaties, vrijwel zeker door
T-Mobile omdat het de gedupeerde aangesprokene is.
Mocht dat niet het geval zijn dan is
de herkomst en ontstaansgrond van deze rectificatie nóg bizarder omdat er niet
naar een bron wordt verwezen die de correctie afdwong. Wat deugt er allemaal
nog meer niet binnens- maar vooral buitenskamers bij Telfort.
Bovendien, als de uitwerking
vervolgens zo manipulatief is vervormd zoals wij gisteravond hoorden en zagen
dan is het minste dat dient te worden afgedwongen een rectificatie van deze
rectificatie. En zo blijft een misleider maar bezig ons kijkers te misleiden.
Ze leren het nooit af.
En ook de STER neemt geen maatregelen
om deze notoire informatieboeven een halt toe te roepen.
Reclamemakers zijn soms net
programmamakers. Als ze worden gedwongen tot rectificatie geven ze niet thuis,
openen ze de gehele trukendoos om het herstel van de leugens zoveel mogelijk te
verbloemen of, en dat is de smerigste methode, ze bewerken de excuses zodanig
dat het als een soort eigen voordeel uitpakt.
Op naar de volgende Telfort-leugens.
Tv-recensent
Dinsdag 29 april 2008
HAVENWERKERS GEVRAAGD
Groter hadden het contrast en het
toeval niet kunnen zijn; een uitvoerige reportage in het NOS-journaal (20.00 uur) over het verdwijnen van de laatste Parlevinker op de Maas en een
kolossale documentaire bij het IKON over de veranderende beroepen in de
Rotterdamse haven.
Vroeger was het een raadseltje bij
het Pim Pam Petten - Wat is een Parlevinker? En gisteravond kregen en zagen we
er dan eindelijk een, en het was meteen de laatste want hij stopt ermee. Het is
een soort SRV-man van de binnenvaart. Een eenmansbootje dat op het water de
Rijnschepen voorziet van supermarktartikelen.
We hebben er decennia op moeten
wachten alvorens wij er eens een reportage van zagen en nu het te laat is,
omdat schipper en kruideniersboot verdwijnen – beiden heetten ze Parlevinker
trouwens– mogen wij er van de televisie pas van horen en zien. Niettemin,
redelijk gedaan door het NOS-journaal, want het is nu een historisch document
geworden als aandenken aan de honderden Parlevinkers die er op het water van de
Maas in Limburg tot aan de Nieuwe Waterweg in Rotterdam bedrijvig zijn geweest.
Redelijk gedaan, maar niet echt goed
omdat geheel onbesproken bleef waarom de Parlevinker eigenlijk verdwijnt en
waar en hoe de schippersvrouw van de Rijnaak en Lichter nu onderweg haar
boodschappen doet. Waarom is er geen generatie nieuwe Parlevinkers gegroeid van
handige Polen, Turken of misschien wel slimme Rotterdammers die er een aardige
boterham aan kunnen verdienen.
En dat was ook, maar dat dan in het groot,
het leidmotief van het programma: “Rotterdam
24/7”, een heuse echte documentaire over “werken in de Rotterdamse haven”
(Ned. 2, 22:50 uur). Toelichting: 24/7 staat voor 24 uur - 7 dagen, maar in Rotterdam voegen ze er
meestal aan toe: en dan volgt de nacht
nog.
Thema: nieuwe generaties hebben er
geen zin meer in.
“…Voornamelijk…”, zo denken de baronnen, bestuurders en andere havenhotemetoten, “…omdat ze er niets van af weten…”.
“…En daarom…”, zo vertelde havenwethouder Mark Harbers, “…organiseren we bustochten door de havens met allochtone jongeren,
vergezeld van hun ouders en Imans waar ze tegenop kijken, zodat ze later aan de
keukentafel een goed gesprek hebben met elkaar wat een geschikte opleiding voor
de jongere is…”.
De schat. En dan ook nog rijden in
plaats van varen.
In de Rotterdamse haven schreeuwen
dertig tot veertig bedrijven immers om personeel. Maar om nu te denken dat de
ernstig naïeve oplossing van de wethouder dat tekort teniet zal doen is een
utopie. En ook de bekende baronnenborrel van de Havenvereniging met allemaal
pakken van rechts, tijdens witteboordenpraat, en voorzien van de nodige
alcoholische versnaperingen zal niet meteen een toestroom van leergierige jonge
Marokkanen teweeg brengen.
En wij zagen hierbij ook dat Lee
Towers intussen tot het establishment is bevorderd vanwege het misverstand
dat hij ooit kraanmachinist was. Maar Leen was dat nooit doch wordt nu wel
ingezet als bindende totempaal van een generatie nieuwe havenwerkers. Oei wat
een denkfouten op een rijtje.
Filmmaker Annemarie van Zweeden maakte er toch een fraai doch enigszins te
positief en hoopgevend beeld van en zij beheerste zich vakkundig door niet het
accent te leggen op de schitterende skylines van Rotterdam, de prachtige
bruggen en dynamische vergezichten.
Het werd een boeiende film over
innovatie, techniek en nieuwe mogelijkheden.
Van een tijd toen de balen onder in de ruimen nog tot hijs moesten
worden gestapeld tot nu, de machinistenvrouwen in de reusachtige
containerkranen in haar zenuwslopende precisiebezigheden.
Geen grijpers, kranen, zeeschepen,
vorkheftrucks, containers en raffinaderijen als portretdoel op zich maar als
gereedschappen, werktuigen en locaties waarbij de mens, de havenwerker,
centraal staat.
Maar een Rotterdams geoefende kijker zag meer. Behoudens het
traditionele stukgoedwerk dat nauwelijks meer voorkomt (balen, vaten, dozen,
pakken, pallets, ruw– en smerig goed etc. etc.), zag hij nog steeds een
kabelgat waar jongens in opleiding de paalsteek moeten leren om de trossen naar
en van de wal te brengen.
Een werkomgeving waar smerig werk nog
lang niet is uitgebannen, voor zover dat ooit zou kunnen. En waar eentonige
arbeid met veel onregelmatige uren nog steeds als onplezierig wordt ervaren.
Met de enigszins van bovenaf
opgelegde kunstmatige imaginaire ontwikkeling van bootwerker via havenarbeider
naar havenwerker verandert het vuile gruis van de steenkool nog niet in
poedersuiker. Het blijft even smerig.
In de programma-aankondiging lazen
wij:
“…De
Rotterdamse haven leert inspelen op de diversiteit van de moderne
beroepsbevolking en het veranderde arbeidsethos…”.
Maar dat is nu precies wat op grote
schaal in Rotterdam de laatste vijfentwintig jaar is nagelaten.
In de jaren vijftig werd in Rotterdam de Havenvakschool opgericht. Het
was het modernste haven- en vervoersopleidingsinstituut TER WERELD.
En dit instituut beoogde toen al
datgene te doen en te verzorgen dat nu als doelstelling wordt geformuleerd.
Nu, pas na een halve eeuw dus,
begrijpt Rotterdam nostalgisch wat men de laatste kwart eeuw zorgvuldiger had
moeten koesteren, en daarmee tegelijk welk een fantastisch instituut men in de
loop der jaren uit de vingers heeft laten glippen om jongeren, van welke cultuur
en achtergrond dan ook, te behouden voor een van die prachtige vakken in de
haven.
Programmamaker Kees van Langeraad
ontving in 1964 al de Zilveren Nipkowschijf onder meer vanwege de briljante
(rechtstreekse) uitzending die hij enkele jaren daarvoor maakte van die
beroemde Havenvakschool die de Rotterdamse bestuurders alweer schijnen te zijn
vergeten.
Dat prachtige en opzienbarende televisieproject bleef onbesproken in de
documentaire van gisteravond, zoals ook de grote Havenvakschool-namen van destijds
onvermeld bleven. Mensen die inzagen hoe je tienduizenden arbeidskrachten moest
opleiden voor een belangrijke taak in de grootste haven van de wereld: zoals de
grondlegger Jan Backx, Dr. A.J. Teychiné Stakenburg, Van der Wiele, Van Katwijk, Van Zutphen, Henk Aarse,
Bob Dekker, Waldi Telgt (om maar eens een succesvol allochtoon te noemen), en
vele vele anderen die de basis legden en vormden voor een hele generatie
gediplomeerd opgeleide havenwerkers.
Maar de eerste yup-jongeren uit
andere milieus verbouwden De Havenvakschool tot College en verdrongen daarmee
de echte havenwerker in overall naar de achtergrond.
De jongens, en later ook de meisjes,
van dat mooie, geslaagde en wereldwijd bewonderde instituut van toen werden
niet gelokt met busreisjes door de haven, maar met iets geheel anders.
Zij kregen zakgeld. Een school waar
zakgeld werd gegeven; wekelijks verstrekt in een soort vetvrij loonzakje, dus
niet op de giro overgemaakt. Daar kon geen Ulo, Mulo, Ambachtschool of HBS
tegenop.
En zij werden geschoold in al die
bestaande en nieuwe vakken die de Rotterdamse haven nu beheersen. En nooit
verzuimden ze. Allemaal bleven ze, ook toen dat zakgeld loon werd. Gek hè?
Het kwam allemaal niet in de film
voor.
Zou het geen beter idee zijn om de
jongelui van nu, en vroeger en jonger dan we ze gisteravond zagen, met enige
muntjes te verleiden en te belonen als je hen bereid wilt vinden zich te laten
opleiden in dit werk.
Het was toen zo’n gek idee niet,
oordeelde men destijds “wereldwijd”.
Misschien dat de havenwethouder het
tijdens zo’n busreisje eens aan de Iman kan voorleggen.
Die weet dat vast wel zó te vertalen
dat het Rotterdamse accent wordt begrepen.
Tv-recensent
Maandag 28 april 2008
OP TIJD
Peter R. de Vries, gisteravond, SBS 6, 21:30 uur. Het was een minder
sterke uitzending en dat zat ‘m maar in één zinnetje, dat telkens terugkeerde. “De 17-jarige haastte zich…om op tijd thuis
te komen”. Tot 4x toe wilde De Vries verduidelijken dat Cassandra van
Schayk, of haar vader bijvoorbeeld, er zelf alles aan had gedaan om risico te
vermijden voor de nacht dat ze werd vermoord. Immers, ze wilde “op tijd” thuiskomen.
Onder het “op tijd thuiskomen”
bleken alle sprekers te verstaan: 04.00 uur in de nacht. Welke godverlaten
ouder gaat ermee akkoord dat zijn of haar 17-jarige dochter, ook nog als er van
haar wordt verwacht dat ze de ochtend erop alweer om 08.00 uur achter de kassa
behoort te zitten, midden in de nacht, beschonken en onder de drugs, over
straat gaat zwerven om “op tijd”
thuis te komen.
De verwondering bleef bij Peter R. de
Vries volkomen achterwege; trouwens bij alles en iedereen die een rol vervulde
in het misdaadprogramma.
Peter R. de Vries stelde weliswaar
letterlijk: “…als een meisje van 17 jaar
’s nachts de discotheek verlaat om op tijd thuis te komen later dood wordt
terug gevonden is dat de nachtmerrie voor elke ouder…”, maar is dat in deze
tijd niet smeken om een nachtmerrie als daaronder wordt verstaan 04.00 uur.
“…Hoewel het een
afstandje van
“…Wat er ook
vaststaat…”, vervolgde De Vries, “…is dat een meisje van 17 na een avondje
stappen niet zomaar doodgaat…”. Nee, natuurlijk niet, en het zou overal ter
wereld zo moeten wezen dat kinderen en ouderen, dronken of niet, gedurende 24
uur per dag zich zonder risico op straat moeten kunnen begeven, vooral als het
hartstikke donker is. Maar dat is niet de wereld van vandaag, zo is de wereld
nooit geweest, en zo zal de wereld ook nooit worden.
Het gemak waar Peter R. de Vries over dit feit heenstapte was pijnlijk.
Natuurlijk behoeft bij zwaar getroffen en verdrietige nabestaanden geen zout in
de wonden gestrooid te worden, maar mag er misschien enigszins op hun verantwoordelijkheden
worden gewezen, zeker in dit programma?
En nogmaals klonk het uit de mond van
de misdaadverslaggever:
“…Ze haastte zich om op
tijd! thuis te komen…het is een meisje van de klok dat bijna nooit te laat is…”, alsof het op dat tijdstip nog wat uitmaakt of het 04.00 uur dan wel
05.00 is als een verdoofde tiener thuis arriveert. Bovendien was Cassandra van
Schayk zeer extravert zoals het programma vermeldde, en begaf ze zich in een
niet al te fris milieu van jongeren.
En het past inderdaad niet meer in
deze tijd dat vaders hun dochters om 24.00 uur opwachten bij de discotheek om
ze zelf thuis te brengen…hoewel velen daar ook goede herinneringen aan hebben.
Maar je dochter aanmoedigen om “op tijd”
solo thuis te komen en dat koppelen aan een dergelijk belachelijk tijdstip is
te absurd voor woorden.
“…Ze heeft een paar
keer een snuifje genomen…”, zo wist een vriendin nog
vergoelijkend.
Maar gelukkig wilde ze “op tijd” thuiskomen.
Peter R. de Vries keek nog vanuit een helikopter of er bij de
Noorderplassen, waar het stoffelijk overschot drie weken na de moord op de
17-jarige was gevonden, iets te zien was. Een bespottelijk standpunt
natuurlijk, maar dat zij hem in het kader van een uitzending die nog spannender
gemaakt moet worden dan ze al is, vergeven.
En hij legde uit dat het geen
zelfmoord was. Het water was te ondiep.
Maar wat Peter R. de Vries beter had
kunnen uitleggen is dat onder “op tijd”
thuiskomen, zonder daarover ouderwets te doen natuurlijk niet kan worden
begrepen “04.00 uur in de nacht”, en
dat dit ook opvoedkundig diep ziekelijk is. En dat is in deze tijd kennelijk en
helaas een zeer nieuwerwets geluid.
Oftewel, degenen die dit in relatie
tot hun tieners anders zien doen een permanente smeekbede om moeilijkheden.
Welnu, zonder ook maar iets in de vorm van schuld aan de moord zelf te willen
suggereren, die krijgen ze dan ook.
Tv-recensent
Beste Recensent,,
Even een reactie op je recensie van vanochtend en hoop dan ook dat velen
deze hebben gelezen of de uitzending hebben gezien gisteravond.
Het is te gek voor woorden dat het uitgaansleven in de weekenden niet
vóór 24.00u begint dus dat is vragen om moeilijkheden.
Dit doet mij weer denken aan Engeland, 2 decennia geleden, waar de
kroegen en disco’s hun deuren al om 19.00u opende zodat het feest kon beginnen.
Dit duurde dan tot 23.00 u een tijdstip waarop de kroegbazen onverbiddelijk hun
deuren sloten zodat de jongelui nog bijtijds in hun bedje lagen. Nu weet ik wel
dat er ook ná 23.00u een of andere gek rond kan lopen en zijn lusten zal
botvieren op een meisje van 17 jaar maar toch.
Laten wij nu maar hopen dat onze kleinkinderen verstandige ouders hebben
en daar goed mee om weten te gaan zodat wij, opa’s en oma’s een rustige nachtrust
zullen hebben.
Groet,
Mw. M. Balabrega
Zaterdag 26 april 2008
KINDERTELEVISIE OM 23.00 UUR
Al rappend begint het zo:
“…Ik ben gastfrij
Mu fisite maak ik blij
Dus blijf lekku zitte
En kijk lekku mee
Welkom allemaal dit is
de flat van Ali B…”.
En daarmee hebben we meteen de
bijdrage met het hoogste niveau van de uitzending gehad want de rest staat daar
kwalitatief en creatief ver bij in de schaduw. De presentator is Ali B
(pseudoniem voor: Ali Bouali). Wij
zagen zijn talkshow “De flat van Ali B” (gisteravond
alweer de tweede aflevering) en verbazen ons er nu al over hoe het mogelijk is
dat het programma nog steeds en al zo lang bestaat.
Nederlands “Troetel-Marokkaan”, zo
noemen wij hem niet maar zo noemde hij gisteravond zichzelf omdat hij denkt en
uitlegt dat wij hem zo noemen, heeft een kinderprogramma gekregen, laat op de
avond (Ned 3 – 23.05 uur) en dat is
heel bijzonder want normale jeugd behoort dan op bed te liggen.
Ook de kleuters van Ali B (27)
kennelijk want wij zien de luid schreeuwende en blèrende jochies en meiskes dan
ook niet die zijn “show” live bijwonen, in geen enkel shot, dus zal het wel
ingeblikte herrie wezen. Aan de andere kant, de aftiteling vermeldde: Publieksopwarmer - Ben Brand, Publieksbegeleiding - Yvonne Jansen, dus
er schijnen toch wat onzichtbare vertegenwoordigers van het jongste volkje
aanwezig te zijn geweest.
En wat hebben ze genoten. Zo ontving meneer B in zijn flat Najib Amhali
en die mocht een kroontje opzetten (want hij is populairder dan Ali) en
mee-rappen. Want de rap, de hardcorerap nog wel, schijnt het enige
communicatiemiddel te zijn waarmee Ali valt te begrijpen. En Najib Amhali liet
het zich welgevallen en rapte mee door de flat, maar niet dan nadat er een discussie
was geweest over wat een Troetel-Marokkaan nu eigenlijk is.
“Een
Troetel-Marokkaan”, meende Najib, “is een Knuffel-Marokkaan”. Dus kwam er vervolgens een knuffel
binnen van weer andere oorsprong, te weten Yolanthe Cabau van Kasbergen en die werd terecht meteen tot 3x toe
afgelikt, -getroeteld en -geknuffeld door Ali B, terwijl ze geeneens een
Marokkaanse is, want waarvoor zou ze anders zijn uitgenodigd.
En omdat
dat nergens uit bleek is die vaststelling volkomen juist. En vervolgens
meerappen dus.
Tring..de bel ging. En daar kwam Dick Jol. Waarom? Geen idee. Maar de
legitimatie bestond ongeveer hier uit, dat hij wel eens moeilijke wedstrijden
fluit. En dat schijnt een Knuffel-Marokkaan aan te spreken. Dus het gesprek
duurde uiterst kort want ook Jol diende door de flat te hossen als een zodanig
zwaar geblesseerde rechtsbuiten dat er normaliter een ambulance het veld voor
opkomt.
En als je dan toch een talkshow moet
maken waarin eigen cultuur en huis en haard centraal moeten staan waarom dan
niet uitgenodigd de Marokkaanse voetballer Rachid Bouaouzan die in 2005 de Go Ahead-speler Niels
Kokmeijer
afgrijselijk onder de zoden schopte en daarvoor deze week nu tot in hoogste
instantie strafrechtelijk is veroordeeld voor zware mishandeling (met voorwaardelijke
opzet).
Dat is honderden malen relevanter en geschikter voor een late-avond-talkshow dan, als je het toch over voetbal wilt hebben, deze scheidsrechter te laten hupseflutsen. Kans gemist door Ali B over wie het enige positieve is te melden dat hij gisteravond zijn scheefpetje niet op had (zodat we nu konden zien dat de man een prachtige kop haar heeft).
Dankzij de NPS heeft de televisie er
dus weer een mislukte talkshow bij. Er moet daar wel een enorm schuldcomplex
bestaan richting de Marokkaanse gemeenschap om dit Ali B te gunnen maar daarmee
ons kijkers, inclusief alles dat allochtoon is, te straffen.
En dan, het zal wel heel erg
persoonlijk zijn, nóg steeds, maar nu alweer jarenlang, vermogen wij maar niet
in te zien over welk bijzonder talent de MC (Master of Ceremonie) Ali B
beschikt als gevolg waarvan hij in ons land zo moet worden afgetroeteld als
vrijwel alle omroepen maar blijven doen.
Maar ja, wij in onze hoedanigheid van
kijker hebben in dit opzicht dan ook geen schuldcomplex.
Tv-recensent
Vrijdag 25 april 2008
ZO ZIJN ROTTERDAMMERS OOK
Eindelijk eens een Profiel dat recht deed aan de naam en de
zin ervan. Een fijne verhelderende uitzending over het mysterie Gerard Cox en Joke
Bruijs. Want hoe kan een onmiskenbaar extrovert echtpaar na een scheiding toch
nog zo succesvol met elkaar overweg, en dat in de nationale Tv-schijnwerpers
van almaar weer nieuwe programma-afleveringen zoals Toen was Geluk heel gewoon (waaraan de pas vertrokken KRO-directeur
Ton Verlind vorig jaar eerst nog een eind wilde maken omdat hij er persoonlijk
niet veel aan vond).
Onder druk van heftige protesten
kwamen er gelukkig nieuwe series, en zelfs tientallen herhalingen, zodat ook
Bruijs en Cox persoonlijk werden toebedeeld waarop zij recht hadden en wij
kijkers nog meer. Maar de Profielmaker was zich ervan bewust dat er
buitensporig meer was in de carrière van beide artiesten om ze eens in het
zonnetje te zetten.
En dat werd gedaan zoals het behoorde.
We zagen nu eens geen necrologiestijl waarbij criticasters van het
artiestenstel het echtpaar zonder tegenspraak mochten afzeiken, maar een
integer ogend document van Fons de Poel
waarbij zowel Gerard als Joke separaat zelf zeer intensief waren betrokken.
Mag je in een recensie de
privé-omstandigheden van de maker betrekken. Ik houd er niet zo van, maar als
er het thema van liefde na de scheiding
wordt gekozen en de uitvoerder heet Fons de Poel dan kan juist diens eigen
leven wel eens van grote invloed zijn geweest op het succes van het document
van gisteravond (Ned. 2 – 20.50 uur).
Het aantal exen van Fons, die hem
niet al te heftig meer beminnen, is niet meer op één hand te tellen en als
juist hij dan Gerard Cox en Joke Bruijs als voorbeeld kiest hoe het na een
scheiding ook zeer positief en voorbeeldig wél kan, is er beslist samenhang
zonder dat dit al te genuanceerd behoeft te worden geduid. Maar wel mag worden
geconcludeerd dat vrijwel zeker daarom Cox en Bruijs in staat waren en in staat
werden gesteld hun nog altijd voortdurende intense aanhankelijkheid voor elkaar
te verklaren.
En toen Joke Bruijs quasi onwetend
tegen De Poel o.m. zei:
“…ik weet niet of jij
wel eens met een vrouw hebt samengewoond. Dat zal haast wel…”, en de maker die zelf buiten beeld bleef het fragment vervolgens wel
uitzond, betekende dit dat alle partijen wisten waar het bij het Profiel van gisteravond om ging.
Een onderzoek naar liefde. En opnieuw
was het Bruijs die het kon verklaren:
“…juist omdat we uit
elkaar zijn gegaan, is het niet kapot gegaan…”.
Want ze waren veertien jaar getrouwd, maar ook na hun scheiding kwam er
geen einde aan het verbond tussen Gerard Cox en Joke Bruijs.
Beiden zijn ze van onvervalste
Rotterdamse oorsprong als kinderen van havenwerkers. Wat heet Rotterdammer.
Meer dan Opstelten, meer dan Deelder of wie dan ook die zich erop laat
voorstaan, is Gerard Cox de enige echte en onvervalste Rotterdammer bij uitstek
met een nationaal profiel.
En niet alleen van Toen was Geluk
heel gewoon, maar ook en met name in al zijn privé-besognes. Zijn enorm
geestige columns in het in de havenstad uiterst populaire gratis magazine “De Oud-Rotterdammer”, getuigen er meer
van dan wat dan ook.
En wie is nog in staat tekstdelen “en
de melodie” van het echte officiële Rotterdamse volkslied te zingen; hij wist
het nog.
Dus de rode draad van de roots van
Joke en Gerard liep geloofwaardig door de documentaire heen.
Hoe kunnen cultuur en taal van een
stad een zwervend stel dat het niet meer met elkaar zag zitten tóch
bijeenhouden.
Fons de Poel legde het uit, en dat is
heel bijzonder. En interessant.
Gerard en Joke - Jaap en Nel. En zo
willen wij ze ook houden en van ze blijven genieten.
En mocht het zwaartepunt gisteravond
wat veel op Cox hebben gelegen, dan luidt het hart onder de riem:
“Wij doen het ook voor
jou hoor Nel”.
Tv-recensent