Zaterdag 1 maart 2008
GEZIEN HET LICHT
Uiteraard gisteravond premier
Balkenende gezien. Op veel netten. Het kabinet had erover vergaderd. En ze
waren het helemaal en allemaal met elkaar eens. En wat keken die gezichten
bezorgd.
En toen plotseling ontkiemden de dichtregels van H.M. van Randwijk in de
herinnering. Ondergetekende had ze nooit eerder spontaan voorgedragen. Het
waren woorden die hij wel eens had gehoord, gelezen, en ook gezien op het
monument van de fusilladeplaats op het Weteringplantsoen in Amsterdam.
En nu, voor het eerst declameerde hij
die regels. Zomaar, spontaan na die kabinetsvergadering van onze leiders, nadat
de heer Balkenende er verslag van had uitgebracht. Vreemd, gewoon omdat je
televisie hebt gekeken.
Een volk dat voor tirannen zwicht
zal meer dan lijf en goed verliezen,
dan dooft het licht.
Tv-recensent
Geachte Tv-recensent,
Een volk dat voor tirannen zwicht.
Ik zag uw tv-recensie van vandaag. Het feest der herkenning.
Want na het tv-"geweld" van gisteren had ik, als
ik u goed begrijp, dezelfde ervaringen als die u had.
Vannacht plaatste ik op mijn Mblog
onderstaand commentaar op de rampentaal van Balkenende.
Met vriendelijke groet,
Mathieu Schlijper
Balkenende op schrikkeldag 2008
Is de oorlog al begonnen? Een extra NOS Journaal in plaats
van Sesamstraat.
Balkenende leert ons hoe we moeten leven: "met respect
voor ieders opvatting".
Ik heb de laatste dagen honderdduizenden mensen op tv zien
demonstreren en wilde kreten uiten. Ik heb politieke leiders in verre landen
beestachtige bedreigingen horen uitspreken. Zo kon ik hun opvattingen leren
kennen. Ik weet zeker dat ik die opvattingen niet wil respecteren.
Dus wat Balkenende van mij vraagt, kan ik met de beste wil
niet doen.
Tip voor mensen die het hoofd koel en de rug recht willen
houden: lees eens wat Afshin Ellian
vindt van de rare tijden waarin we leven.
P.S. Toch viel er nog wat te lachen vandaag. Op de
persconferentie vroeg een journalist aan Balkende:
"Heeft u al aangifte
gedaan?" Balkenende glimlachte heel pijnlijk en bleef sprakeloos...
Mathieu Schlijper
Dag mijnheer Schlijper,
Heel goed dat velen zoals
u op hun eigen weblogs uiting geven aan de huidige
gemoedstoestanden.
Om het belang ervan te
onderstrepen: vanochtend heeft ondergetekende het wereldberoemde gedicht van Van Randwijk aangeboden aan het Internet-discussieplatform
van de NRC.
De kwaliteitskrant, die
zich als slijpsteen voor de geest afficheert, riep lezers op te reageren op de
stelling:
“Pakt het
kabinet de dreigende crisis rond de film van Wilders verstandig aan?”
Tientallen reacties, voors en tegens, van overal
vandaan werden ingezonden en worden nu op de NRC-site
gepubliceerd.
De bijdrage, het gedicht
van H.M. van Randwijk werd er, zonder opgaaf van redenen geweigerd.
De steen heeft daar wel
erg diep geslepen. Weer een gedoofd licht.
Hartelijke groet,
Tv-recensent
Geachte
Tv-recensent,
Niets valt te verwachten van een minister-president die een
uitzending toestaat van het fundamentalistische programma 'Hour
of Power' vanuit het Catshuis (17-02-08).
Onze MP gooit
hiermee de scheiding tussen kerk en staat te grabbel! Onze MP zegt: "...
zonder geloof kun je niet functioneren, dat hoef ik de kijkers van 'Hour of Power' niet uit te leggen”.
Onze MP verkondigt
hiermee expliciet dat niet-gelovigen niet kunnen functioneren en dat 'geloof'
dus 'waarheid' is.
Hiermee zwicht onze
MP voor fundamentalistische tirannen die elke vorm van onderzoek/kritiek naar
het waarheidsgehalte van religies en m.n. de islam willen voorkomen.
Balkenende: "de vraag 'wat betekent geloof in de
samenleving?' is essentieel.
Monotheïstische
religies verspreiden sinds eeuwen hun onverdraagzame boodschappen middels gruwelijke oorlogen, met instemming kennelijk van
onze MP.
Met vriendelijke groet,
Ab Anders
Schrikkeldag 29 februari 2008
LESSEN IN BEDROG
Dat van Het Zesde Zintuig (gisteravond RTL 4 – 21.30 uur) helemaal niets klopt behoeft eigenlijk niet te worden
uitgelegd. Zogenaamde paranormale verschijnselen of
waarnemingen die niet gecontroleerd kunnen worden, of niet herhaalbaar zijn,
deugen niet. Dat is altijd al zo geweest en gaat zeker op voor dit
nieuwe programma van Beau van Erven Dorens.
Bovendien: voor de uitvoering van een objectieve paranormale proef was
elke camerabeweging in het programma onjuist. Want er moest door de zieners om
te beginnen een persoon worden gezocht die zich had verstopt in een
gangenstelsel.
Kiekeboe of schuilee:
een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven,
acht, negen, tien, wie niet weg is is gezien. Ik kom.
Maar Beau ging zelf mee met een
lantaarntje in zijn hand. En dat kan natuurlijk al helemaal niet als je als
presentator op de hoogte bent van de verstopplaats.
En tussen de shots door konden er aan
de zogenaamde zieners, buiten onze waarneming om, technische of inhoudelijke
suggesties worden afgegeven, al dan niet bewust, die hen naar het doel moesten
leiden.
Door van de gebeurtenissen geen
doorlopende controleerbare scènes te maken werden de verdenkingen en
aanwijzingen van bedrog alleen maar groter. En er zijn, zoals gisteravond,
bovendien altijd moorden en zelfmoorden nodig, als het kan van Bekende
Nederlanders zoals Herman Brood, om een suggestie van geloofwaardigheid toe te
voegen.
Want één ding is erg geloofwaardig en staat zonder meer vast: Brood
pleegde zelfmoord, en wij zagen zijn vrouw deze tragedie dus als amusementsvorm
aanbieden. Brrrrrr.
Dit soort programma’s is al zo vaak
ontmaskerd dat er geen beginnen meer aan is.
Want er is altijd een publiek dat
erin wil blijven geloven, evenals presentatoren die deze overtuiging bij hun
publiek met dezelfde hardnekkigheid durven aanjagen, want wie wil er nou niet
als geslaagd tovenaar door het leven gaan.
En als de programmadoelstelling is: “Wie van de kandidaten is de beste
paranormaal begaafde Nederlander van
Want hij kan nu na één avond al
voorspellen dat de winnaar van deze reeks bij mij thuis van de duizend pogingen
om te raden wat er op een afstand van één meter achter een gordijntje voor
voorwerp ligt, hopeloos zal falen. Dit voorspelt niet alleen mijn zesde zintuig, maar alle overige ook.
Rommel dus, maar dat alles wil nog
niet zeggen dat het programma qua verteerbaarheid dan ook slecht gemaakt moet
worden. En die omissie valt de makers van Het
Zesde Zintuig eigenlijk veel meer aan te rekenen. Want we zagen weer eens
een onvoorstelbaar bruut gehakketak van shots, scènes en clips die grof en
onlogisch aan elkaar waren geplakt zodanig dat de uitzending ook als technische
televisievorm nauwelijks te verdragen viel.
Het deed ons sterk denken aan het
eerdere mislukte project van Van Erven Dorens, The Phone, waarbij de chaos ook doel in
zichzelf leek te zijn.
Lichtflitsen werden afgewisseld met
allerlei spookachtige effecten uit de grote softwaretrukendoos, met als
resultaat dat ziener Henk-Jan in zijn speurtocht door het gangenstelsel het ene
moment bevroren voor een deur staat en vanwege een harde las een nanoseconde
verder plotseling voor een gang. Een goed uitgelichte gang bovendien want de
cameraman moet er wel kunnen werken.
Waarom worden dit soort programma’s
niet wat beter overdacht door bijvoorbeeld de gehele trukendoos gesloten te
houden, met uitzondering voor één rustige en minstens even spannende
beeldovergang: de dissolve. Ondergetekende heeft er
op deze plaats al eens eerder de aandacht op gevestigd, maar nu wat
uitgebreider. Een lang weekeinde om over na te denken.
Een oplossing voor de makers. Een les
in 4 etappes.
Les 1.
Dames en heren van Het Zesde Zintuig (en soortgelijke
programma’s), goedendag.
Ik wil het vandaag eens met u hebben
over de dissolve.
"De Dissolve", zult u zeggen, "...wat is dat..."?
Of eerder: "...heb je niks gezelligers...".
Nee, ik heb niets gezelligers
in de aanbieding, want het wordt de hoogste tijd om hier eens op in te gaan.
De dissolve - legioenen televisiemakers weten niet wat het is. En nog erger:
heel veel weten wél wat het is, maar ze maken er geen gebruik van.
Dat is wel heel erg kwalijk omdat het
zo dom is.
Je hebt zelfs mensen in het vak die
zeggen: hè nee, ik houd er niet van.
Dat lijkt een beetje op een auto
besturen maar tegelijkertijd vinden dat de wielen er niet bij moesten horen.
De dissolve is namelijk het
belangrijkste attribuut uit de reusachtige trukendoos van de televisiemontage-software.
De dissolve
wordt al gebruikt sinds de uitvinding van de film. Toen was het nog lastig om
er mee om te gaan.
Maar het is van origine een techniek
uit de filmwereld waarbij één scène geleidelijk overgaat in een andere. Het is
dus met andere woorden een combinatie van een fade in en een fade out. Maar
dan: en nu komt het - het gebeurt tegelijkertijd.
En daarom noemen we de dissolve in gewoon Nederlands, een overvloeier.
Vroeger bracht men een dissolve meestal
tot stand met de camera. Technisch verkreeg men dit effect door aan het einde
van de eerste scène het diafragma geleidelijk aan te sluiten. Dan spoelde men
de film een klein beetje terug.
Aan het begin van de volgende scène
opende men dan opnieuw traag het diafragma.
Zo vloeiden het einde van de eerste
scène en het begin van de tweede scène stilaan in elkaar over.
Heel knap en men moest deze techniek verduveld goed onder de knie hebben
omdat het resultaat pas viel te bezichtigen na het ontwikkelen van de film.
Nu hoeft dat gelukkig niet meer zo.
Elke hobbyist die zijn videootje samenstelt op de keukentafel kan ermee
overweg.
Daar komt bij: de dissolve kost niets, het is
eenvoudig aan te brengen, maar je moet wel snappen waarom je het wilt, en wat
voor geweldige uitwerking het heeft in vrijwel iedere televisieproductie die je
maar kunt voorstellen.
De dissolve
is dus een "overvloeier".
En je hebt ze in variaties, zoals de additive dissolve, de cross dissolve, de dither dissolve en de non-additive dissolve maar
het principe is: dat de ene scène vloeiend in de andere overgaat, en waar ik
het hier over heb is dus de "gewone overvloeier" zonder
randversiering.
Nogmaals: terwijl het licht van de
voorafgaande scène verdwijnt, komen de beelden van de nieuwe scène
bovendrijven. Vergelijk het met een draaideur: twee personen kunnen door één
deur in tegengestelde richting tegelijkertijd naar binnen en naar buiten gaan.
Een dissolve
kan lang duren, en dat is bijna altijd lelijk; een dissolve
kan kort duren, en dat is bijna altijd functioneel en fraai. Hoe korter des te
functioneler.
Is dat duidelijk? Mooi zo.
Er zijn duizenden beeldovergangen (transitions) in voorraad maar bij de meeste informatieve-
of infotainment-programma's zijn er meestal maar twee
echt nuttig, a. de harde las, en b. de zachte las (de dissolve
of overvloeier).
Het Zesde Zintuig gebruikt voornamelijk harde lassen, en dat doet pijn, ook fysiek.
Terwijl men wel degelijk weet wat een dissolve is,
want op de verkeerde plaatsen wordt ermee gestrooid.
Les 2.
Tot zover de techniek. Nu alle
televisieprogramma's ter wereld die niet live worden uitgezonden met computers
worden samengesteld, gemonteerd, is dus een simpele druk op de knop het enige
dat de uitvoerder, die we editor noemen, behoeft te
doen om het effect te krijgen. Maar waarom zou je het willen.
Wat is er zo fascinerend en dienstig
aan de dissolve.
Om te beginnen: het gekke is dat de
grootste werkingskracht van de overvloeier dan pas tot stand komt als de kijker
niet door heeft dat hem dit wordt aangeboden in de film, de documentaire of het
muziekspektakel dat hem overvalt.
En nu komt het tersluikse.
De dissolve
is een techniek om van een beeldimpressie een lopend verhaal te maken. Als één
bepaalde gebeurtenis in de productie bijvoorbeeld bestaat uit vier
verschillende opeenvolgende scènes dan wordt met de dissolve
bereikt dat deze als één geheel wordt ervaren. Bij Het Zesde Zintuig kan men er het bedrog dus mee maskeren in plaats
van accentueren.
Met nagenoeg geen enkele andere beeldovergang valt deze kijkersindruk binnen de psychologie van de
informatieabsorptie te bereiken.
En al helemaal niet met de harde las,
want daar is het tegenovergestelde aan de orde.
Op een slimme manier valt er met deze
techniek dus het effect van een doorlopend verhaal te creëren, ook al lijken de
beelden in het geheel, los van elkaar, geen samenhang te hebben.
De dissolve
moet kort zijn, zelden meer dan 10 beeldjes, dus korter dan een halve seconde,
anders wordt de dissolve
als een techniekje of storing ervaren terwijl de bedoeling juist de camouflage
is. De overvloeier mag langer duren, als een groter geheel van verhaallijnen
bijeengebracht dient te worden in een documentaire of beeldverslag.
Dan is de functie dezelfde, maar de
samenvoeging van een reeks van scènes is dan van een andere dimensie.
De dissolve
is zachtaardig, stemt vriendelijk en is juist als contrastmiddel bij beelden
met een harde inhoud uitermate geschikt. De dissolve
is charmant en beleefd, maakt de kijker mild en stemt hem sympathiek voor het gebodene en veroorzaakt gemakkelijker acceptatie van de
inhoud van de boodschap.
Maar wat zien wij in de meeste
informatieproducties op ons vaderlandse scherm, zoals gisteravond: houthakkers.
Editors, redacteuren, regisseurs die de boel keihard aan elkaar solderen en er
geen notie van hebben hoe zij het publiek thuis met dezelfde beelden aangenamer
kunnen stemmen.
De juiste toepassing van de dissolve op televisie is ooit, alweer enkele decennia
geleden, het best in beeld gebracht door de makers van het toenmalige frequent
terugkerende VPRO-televisieprogramma "het Gat van Nederland".
Het was een schoolvoorbeeld van beeldliteratuur en alleen maar omdat de dissolve tot in opperste perfectie werd gehanteerd;
onderwerpen samenvoegen en ook een groter stelsel van verschillende onderwerpen
een eigen karakter geven.
Wij kennen een planetenstelsel, een
zonnestelsel, een sterrenstelsel en clusters van sterrenstelsels, en daar weer
clusters van...enzovoort. Eén grote samenhang en één onbegrijpelijk
onderscheid; beiden.
Dát in een visuele en auditieve
structuur te brengen valt te bereiken met deze techniek oftewel die van het
professionele televisiemaken. De dissolve
is meer dan een middeltje.
En omdat men dat destijds op dezelfde
manier uitvoerde met de ondersteunende muziek, waarin de geluidsdissolve
van zo mogelijk nog grotere betekenis werd, die bovendien in een prachtige a-synchrone werking met de beelden werd toegepast, kende
Nederland toen een langdurige periode van Hoge-School
televisie. Nu ziet men het slechts nog fragmentarisch, en dat is te weinig.
De meeste uilskuikens in het vak
passen de dissolve niet toe.
Om een oud presentator te citeren: "...dat wilde ik even kwijt...".
Les 3.
Bij de start van het bewuste
televisieprogramma van gisteravond heb ik dus in het bijzonder op de dissolves gelet omdat mij al eerder het
houthakkersresultaat bij dit soort producties (bijvoorbeeld hetzelfde programma
van de KRO) was opgevallen.
Doet u dat ook eens de volgende keer?
Wedden dat we het eens zijn. Want het
gekke is dat de grootste werkingskracht van de overvloeier dan pas tot stand
komt als de kijker niet door heeft dat hem dit wordt aangeboden in de film, de
documentaire of het muziekspektakel dat hem overvalt.
Les 4.
Met deze ogen heb ik dus gisteravond
geërgerd aflevering nummer 1 van Het
Zesde Zintuig ondergaan. Omdat het programma inhoudelijk al op drijfzand
was genesteld, was er een volstrekt andere vorm nodig om het alsnog tot een
kijkvriendelijk product om te smelten.
De gehele voorstelling had tot een
dramatischer compositie moeten leiden bij de editor
in plaats van een zootje schokkende lassen op de verkeerde plaatsen. Hetzelfde
geldt voor alle z.g. zieners waarvan de activiteiten in het beeldverslag door
elkaar werden gehusseld en in een dermate onlogische volgorde dat de kijker
volkomen de kluts kwijt raakte. Allemaal erg, maar ook weer oplosbaar, als men
althans de dissolve
op een slimme manier had toegepast.
In het gehele programma waren
montagetechnisch verkeerde pogingen gedaan om samenhang te vinden en om het
geloofwaardig meeleven in de huiskamer te bereiken.
Geen enkele logische beeldovergang, bijna een uur lang niet, zelfs geen dissolve in de ondersteunende muziek - sterker nog,
helemaal geen goede muziek of contrasterende muziek die de reportage
functioneel kleur had kunnen verschaffen. Het was gedachteloos geluid.
Met diep respect haalden wij tijdens
het zien van deze ongelukkige televisiebeelden de populaire serie ER voor de
geest.
In deze ziekenhuissoap voltrekken
zich reeksen gebeurtenissen, scènes, zonder ook maar één las.
De tracks zijn tevoren zo goed
ingestudeerd en gerepeteerd dat met één totale vloeiende cameravoering, zonder
onderbreking, minutenlang in één en dezelfde scène het publiek bij de les wordt
gehouden.
Wat een adembenemende televisie, en
wat een scharminkelige opvoering door deze Zesde Zintuig-televisiemakers.
Maar, er moet worden bijgezegd: de ER-voorstellingen zijn soap, en omdat dit niet kan bij reality-televisie, zoals een goede meting van paranormale
inspanningen eigenlijk behoort te zijn, dient als functioneel hulpmiddel de dissolve te worden toegepast. Daarvoor is het ook
uitgevonden.
Wie het tweede deel uit de Pastorale
(6e symfonie) van Van Beethoven kent, weet misschien
tot in de finesses wat er hier wordt bedoeld. U hoort en ziet daar een geluids-dissolve van een minuut of tien.
Naar muziekles dus met de meeste
programmamakers:
"om te leren hoe
beeldovergangen gemaakt moeten worden."
Ook de werkers aan deze
RTL4-productie.
Editors, weiger in te stemmen
met de opvattingen van programmamakers aan jullie montagetafels die het willen
zoals ze het voor het product van gisteravond opdroegen. Weiger rommel te
monteren en doe dat met argumenten. Ik hoop er een paar te hebben aangedragen.
En wat Beau betreft, wat is het toch
jammer dat een dergelijk talent voor de zoveelste maal voor het verkeerde
programma heeft gekozen. In elk concept waarbinnen hij tot dusver heeft
geacteerd en nog doet is hij inwisselbaar voor anderen, en waar de presentator
inhoudelijk aantoonbaar echt groot mee kan zijn laat hij liggen.
En nog spijtiger
is dat dit totale gebrek aan kieskeurigheid hem in die enige en andere optie
vanwege dit verleden wel eens zou kunnen opbreken als hij daar alsnog voor zou
kiezen.
De tragiek van deze tv-maker is dat hij
zijn talenten verspeelt en misschien al heeft verspeeld.
Nog steeds de juiste dissolve niet gevonden.
Tv-recensent
Geachte TV
recensent,
Met veel plezier lees ik vaak uw scherpe recensies die zowel inhoudelijk als
technisch altijd hout snijden.
Zo ook uw recensie
met betrekking tot 'Het zesde zintuig'.
Ik lees dat u onder de indruk bent van het talent van Beau van Erven Dorens.
Maar helaas wordt hij altijd voor verkeerde programma's gebruikt. Ikzelf heb
als kijker ook vaak nagedacht over zijn talent. Tuurlijk,
RTL Boulevard presenteerde hij goed. Maar ieder programma daarna voldeed
vervolgens niet aan de verwachtingen van de kijker. Hoe komt dat toch? Ligt dat
echt aan het soort programma's of toch echt aan het (gebrek aan) talent van
Beau? Want hoewel ik sinds zijn eerste verschijnen op televisie altijd al
gedacht heb dat hij 'anders' is dan andere presentatoren, dat hij een zekere
flair heeft, zou ik niet weten wat voor soort programma het best bij hem zou
passen. Ik kom er niet uit.
Mijn vraag daarom aan u is: Wat voor (soort) programma zou volgens u wél
geschikt voor hem zijn?
Ik ben erg benieuwd naar uw opvattingen hierover. En volgens mij met mij velen.
Met vriendelijke groet,
George Timmerman
Geachte heer Timmerman,
Dank voor uw waarderende
woorden. Op deze plaats wil ik op elke inhoudelijke kant van het vak ingaan,
maar ik heb bij de start van deze site
voorgenomen mij uitsluitend bezig te houden met inhoudelijke kwesties waar
iemand iets mee op zou kunnen schieten. In het geval de in mijn ogen begaafde
Van Erven Dorens heb ik uitgesproken opvattingen waar en in welke buisfunctie
hij grandioos tot zijn recht zal komen, zulks tot plezier ook van veel kijkers,
en met grandioze kijkcijfers, maar als de persoon in kwestie voorlopig nog
zweert bij zijn avonturenreeks van dit moment zet dat weinig zoden aan de dijk.
Het gepruts waar hij nu
in vertoeft en er in de media bij voortduring zijn blijdschap over uit, maakt
dat er bij Beau onvoldoende carrière-ambitie is om de
grotere sprong te maken naar het zinvoller werk en, dat wil ik wel kwijt, naar
de publieke omroep. In zoverre is hij dus wat minder getalenteerd.
Misschien dat ik in de
toekomst vanwege een andere actualiteit op deze plaats inhoudelijk zijn positie
nog eens kan behandelen.
Nogmaals bedankt voor uw
reactie.
Vriendelijke groet,
TV-Recensent
Donderdag 28 februari 2008
WETENSCHAP: EEN ACTRICE ACTEERT EEN
PRESENTATRICE
Toen ze
enkele jaren terug in Triviant dommer dan oliedom
geen enkele vraag wist te beantwoorden, ook niet fout want ze had geen idee wat
het tv-spelletje inhield, en alleen maar luid kirde dat de wereld toch wel heel
moeilijk in elkaar stak, schreven wij Georgina Verbaan voor televisie af.
Wij geneerden ons voor wat we zagen
en hoorden. Later moesten wij van de wereld om haar heen begrijpen en aannemen
dat ze het allemaal acteerde. En toen ze nog later in het Schaep met de Vijf Pooten inderdaad een
belangrijk rolletje subliem voor haar rekening nam waren we bereid de suggestie
van haar verborgen intellectuele talenten, als zijnde toch aanwezig, voor waar
aan te nemen.
Dus toen de VPRO aankondigde dat
Georgina gisteravond de co-presentatrice zou worden van het nieuwe
wetenschapsjournaal ’Noorderlicht Nieuws’
(Ned. 2 – 20.25 uur) en zij zelf in voorafgaande interviews liet weten ons
te zullen gaan informeren over zaken als sterrenkunde en neuropsychologie, en
van sociologie tot antropologie en ons tussendoor de eigenschappen van de
kwantummechanica zou uitleggen, waren we om.
Dit wilden wij zien omdat er op de Nederlandse televisie nog nooit een
goed populair wetenschappelijk tv-programma te zien was geweest. En zeker niet
door een lekkere meid gepresenteerd.
Altijd bleken de probeersels in die
richting meer het niveau te hebben van een lollige les scheikunde in het
natuurkundelokaal waar proefjes werden gedaan met brouwsels in glaasjes die
ontploften of gingen schuimen.
Maar een geschakeerd programma over
de uiterst boeiende discussiepunten van deze tijd in de wetenschap van alfa,
bèta én gamma en dat op een niveau dat de geïnteresseerde leek ermee wordt
bediend en misschien er zelfs iets van opsteekt, het was er niet.
Maar gelukkig had nu de VPRO de
ingeving gekregen het wondertalent Georgina Verbaan bereid te vinden ons door de
verschillende universa van de fysica en andere
geleerdheden te leiden tezamen met haar medepresentator Pieter van der Wielen.
Maar wat een verschrikkelijke
vergissing. We zijn weer terug bij af. Het was ook geen Wim Schippers-cult
met diepere lagen van humor of omtrekkende verkenningen langs de randgebieden
waar goede televisie nep wordt, nee dames en heren, goedemorgen trouwens, het
was echt heel erg.
Want wat zagen we. Twee hulpeloze
buiksprekende poppen die door een te snel lopende autocue werden aangestuurd,
zich uitend met boven het toerental uitkomende TomTom-informatie
en gezichten die beurtelings onhandig van links naar rechts en andersom om zich
heen keken, omdat er nu eenmaal meerdere camera’s op hen waren gericht, terwijl
er aan de zeer nabij gelegen overzijde niets anders was te zien dan degene
waarmee je de uitzending was begonnen.
Wij hoorden tot ver achter de komma
de tevoren uitgeschreven teksten met inlassen van oninteressante namen en
titels van personen en instituten; dus hier was geen journalist aan te pas
gekomen om het mes te zetten in die brei aan gegevens.
En als er al een filmpje werd vertoond van een doorgesneden substantie
die zonder tweecomponentenlijm weer kon worden samengevoegd dan moest dat in
zwart-wit en in de jaren-vijftig-stijl worden
opgenomen en weergegeven.
Anders zou de proef waarschijnlijk
mislukken. Waarom anders in vredesnaam.
Trouwens, vrijwel alles dat aan
verrassende vormen was bedacht leidde erbarmelijk af van de informatieve
bedoelingen achter de items. En omdat Verbaan bovendien niet weet wat ze leest
slikt ze, vanuit de behoefte dat te camoufleren, door het snelle articuleren
juist veel lettergrepen in waardoor daarenboven de accenten op de verkeerde
klemtonen komen te liggen.
Niet leuke antitelevisie bestaat dus ook. Zeker als de presentatrice
tevoren bedacht geestig wordt.
We zagen een bootje dat volgens deze
wetenschappelijke rubriek erg snel kon varen.
Georgina Verbaan wist ervan:
“…de schipper van de snelvarende boot heeft een liposuctie ondergaan en
heeft dat vet om laten zetten in biodiesel…”.
Dit, om biobrandstof aan ons te
promoten.
Het bleek even later een ongetimede
inleiding tot een grap te zijn die Verbaan afrondde als:
“…ik voel een oplossing voor het hele obesitasprobleem
in Amerika voor de hele wereld opkomen…”.
Dat was dus schuddebuiken. En daarmee
konden wij meer biobrandstof afscheiden dan die schipper met zijn hele
bemanning bij elkaar. Wat is dit voor een immense flauwe kul in een populair
wetenschappelijk programma.
Als dit nieuwe “Noorderlicht Nieuws” zichzelf journalistiek wat
adequater had georiënteerd had natuurlijk de Boeing 747 model moeten staan, het
vliegtuig dat deze week op Schiphol landde nadat het een oversteek had gemaakt
waarbij één van de motoren op biobrandstof was aangedreven.
Dat zou een betere actualiteit zijn
geweest dan het lullige tekeningetje waarmee het
onderwerp nu inhoud moest krijgen.
Het tweetal zat nu schrijlings tegenover elkaar op een stenen bank met de
opdracht zo krom mogelijk naar elkaar te kijken om daarmee hun synergie te
bevestigen. En op die manier liep ook dit probeersel van een duo-presentatie op
een fiasco uit.
Want geen van beiden begreep waarom
je dat op welk moment moest doen. Het riep herinneringen op aan de mislukte
show van Linda de Mol en Beau van Erven Dorens bij Talpa-Tien
die er zelfs in persiflerende vorm niet toe in staat waren, zo moeilijk is dat.
Echter, toen de onderwerpen qua
zwaarte echt te hachelijk werden, kwamen de gasten gelukkig aan bod. Hoge
wetenschappers natuurlijk, zoals de geoloog Maarten Kleinhans
die uitlegde dat het water op de planeet Mars korter of sneller heeft gestroomd
“dan wij thuis dachten”.
En de deskundige vertoonde vervolgens
lichtbeelden die eerder deden denken aan een mevrouw die wel heel erg veel last
had van haar maandelijkse stonde.
We leerden er voornamelijk van dat
wij nu weten waar de Rode Planeet zijn bijnaam aan te danken heeft.
Hub Zwart, hoogleraar filosofie van de natuurwetenschappen (Radboud
Universiteit) was uitgenodigd om uit te leggen wanneer er sprake is van leven
en of een andere wetenschapper die bezig is dat kunstmatig tot stand te brengen
Dr. Frankenstein moet worden genoemd.
“Ja”, bevestigde de
professor en hij legde uit wat leven eigenlijk is.
“…Leven is leven als het zichzelf kan handhaven en kan reproduceren…”.
En daar geloofden wij geen woord van
toen we de presentatrice nog eens wat beter bekeken.
Kortom, als iemand op televisie
informatie wil verstrekken dan betekent dat:
Les 1, doe er alles aan om te
voorkomen dat de aandacht van die informatie wordt afgeleid.
Les 2, doe er alles aan om met vormen
te bereiken dat de informatie beklijft.
Les 3, gebruik dus impliciet als
consequentie van Les 1 en Les 2 niet de vorm Georgina Verbaan.
Je moet wel een erg grote actrice zijn om te kunnen acteren dat je niet
acteert.
En daar hebben wij er maar een paar
van in Nederland.
Helaas zie je die zelden tot nooit op
de televisie.
Vooraf had de meepresenterende wetenschapsjournalist
Pieter van der Wielen verklaard:
“…De kijkers hoeven niet gestudeerd te hebben om Noorderlicht Nieuws te
kunnen volgen…”.
Dat klopte achteraf, en gelukkig
maar, want nu zagen we haarscherp dat dit ambitieuze programma nu al geflopt is.
Tv-recensent
Dinsdag 26 februari 2008
WERELDEN VAN VERSCHIL
Wie de moeite neemt de twee belangrijkste tv-journaals van één dag naast
elkaar te leggen, dat van de NOS en RTL, hopt van de ene wereld naar een
volstrekt andere. Want, als even voorbij wordt gegaan aan een globe waar het
uitsluitend gaat om de uitreiking van beeldjes voor filmpjes –de Oscars-, waarin de journaals elkaar wél treffen, zien wij
dat de onderscheiden redacties op geheel andere aardkloten
leven.
RTL-nieuws doet het goed door eerst de hoofdonderwerpen te noemen zodat de kijker
weet waarop hij kan rekenen. Het NOS-journaal begint
zomaar ergens en informeert de kijker niet over wat er nog meer in de rubriek
aan nationaal- of wereldnieuws zal worden gecovered,
en behandelt dat eerste onderwerp zó onwaarschijnlijk lang (7 minuten en 40
seconden) dat daarmee ruim 30% van de zendtijd wordt gevuld.
Dat eerste onderwerp was trouwens wél
een tv-primeur want het gaf zicht op de grote onrust onder de Nederlandse
militairen in Afghanistan die absoluut nog niet aan de conclusie toe zijn dat
onlangs twee militairen door eigen vuur omkwamen. En we zagen Defensieminister
Middelkoop, die bij zijn aantreden ruiterlijk erkende het verschil tussen een
korporaal en kolonel niet te kennen, in een reactie de kool en de geit sparen, maar vooral zijn officieren. Maar het meest in
het oor sprong het spreekverbod dat leidinggevenden over dit drama is opgelegd.
Ook het RTL-nieuws keek in de richting van
Afghanistan, maar zag er een ander probleem. De Taliban wil het gebruik van
mobiele telefoons beperken.
Hier leven de twee belangrijkste
journaals van ons land ten opzichte van elkaar dus in een totaal verschillend
heelal.
Maar wij als kijker niet, de
huiskamer en het tv-toestel veranderden niet.
Maar volgens de tv sneuvelen wij
terwijl de Taliban mobiel telefoneert.
Het RTL-nieuws
behandelde 13 onderwerpen; het NOS-journaal 7 stuks.
Beide rubrieken blinken uit in een grote onvoorspelbaarheid van journalistieke
belangstelling en aanpak en er is voor de kijker geen enkele garantie dat enig
nieuws dat hij elders als belangrijk aantrof ook bij deze programma’s valt te
zien.
Wie gisteren iets af wilde weten van de tussenstand Obama-Clinton
kwam bij het NOS-journaal voor een gesloten loket.
Maar het RTL-nieuws
gedroeg zich nóg vreemder doordat de in de war zijnde correspondent Mouthaan
het democratenduo pijnlijk betrok in de prijsuitreiking van de Oscars waarvan
beiden er niet een van hadden gekregen; dit, terwijl zij toch zo hun best deden
om op te vallen, aldus de waarneming van de heer Mouthaan.
Minstens even merkwaardig. Als tweede hoofdonderwerp koos het NOS-journaal voor de Raad van Wijzen in België die iets had
bedacht waardoor er –misschien- een nieuwe regering kan worden geformeerd.
Wij vernamen van Paul Sneijder, wiens omvang intussen die van onze
beeldbuis overtreft, dat er een staatshervorming zal worden doorgevoerd in 2
stappen. Wij hebben er helemaal niets van begrepen, maar dat ligt aan ons
natuurlijk. Wat ondergetekende echter niet kan worden aangerekend is dat met de
eerste twee onderwerpen méér dan de helft van de journaalzendtijd was
gepasseerd.
Een volstrekt ander spoor volgden
Roelof Hemmen en Sanne Boswinkel van RTL. Het allerbelangrijkste nieuws van de
dag was voor hen de behoefte van de banken om te stoppen met het verstrekken
van papieren dagafschriften. ABN-AMRO stopt daar
zelfs deze week nog mee, zo zei men letterlijk.
Maar aan het slot van deze reportage
luidde de conclusie richting de consument:
“…En wie het nog op de
oude manier wil doen, hoeft zich geen zorgen te maken, uw bankafschriften
worden nog gewoon thuisgestuurd…”.
Dus na twee minuten wisten ze al niet
meer wat ze 120 seconden daarvoor hadden beweerd.
Een onderwerp van niks dus.
Het NOS-journaal
dacht in de slotminuten nog even aan de paarden die naar Polen worden
getransporteerd omdat wij er teveel van hebben. Fraaie beelden, dus daar zal
het om te doen zijn geweest. En via de nog onvindbare vader van de twee
vermoorde kinderen in Brabant, en het feit dat er zondag in Rusland
verkiezingen zijn, werden zoals in alle Boulevardrubrieken op alle zenders
dezelfde beelden getoond van de Oscaruitreiking. Geen nieuws, niets extra’s.
Het RTL-nieuws was veel gevarieerder met
onderwerpen als een tropische storm in Madagaskar, Green Peace-fighters
op vliegtuigen, mevrouw Jongerius die het kabinet
Balkende maar een slap zootje vindt en de vele regen in Australië waaromheen
verslaggever Tim Dekkers een alleraardigste reportage maakte die een link legde
naar ons land, te weten onafwendbare prijsstijgingen van de Australische wijn.
Wijnboer Heng Strengers
(rechts) zei er helemaal vanuit Australio van:
“….Verdamd
jammerrr – niks an te
doen…”
Toch had het RTL-nieuws het interessantste
onderwerp van de hele avond in de aanbieding.
De beroepsverenging van gynaecologen
en anesthesisten vindt dat bij bevallingen elke vrouw een ruggenprik moet
kunnen krijgen om de pijn te bestrijden. Nederland is het enige westerse land
waar dat tot dusver geen vanzelfsprekende zaak is.
Heel veel Nederlandse artsen, verloskundigen etc. menen hier: “pijn hoort erbij”. Zeer veel vrouwen
zullen bij het nieuws verheugd zijn opgesprongen.
Echter, in dezelfde reportage liet de
alerte verslaggeefster Sandra Schuurhof weten dat in de helft van de
Nederlandse ziekenhuizen op de momenten dat het ertoe doet geen anesthesist
aanwezig is.
Dus het is wat verwonderlijk dat de
vereniging van die beroepsgroep nu met deze verklaring kwam.
En nog raadselachtiger: de
beroepsorganisaties lieten aan Sandra Schuurhof weten “inhoudelijk niet op het plan te willen ingaan”. En zo bleef ook
dit prachtige onderwerp onafgemaakt.
In de twee belangrijkste nieuwsitems
van gisteravond dus: militairen die niet mogen praten en artsen die niet willen
praten.
Gelukkig wordt er bij de journaals zelf nog een strijd gevoerd die wij
dagelijks kunnen volgen.
De twee rivaliserende weervrouwen
Helga van Leur (RTL) en Marjon de Hond (NOS)
wedijveren fysiek om de Sonja Bakkertrofee, want na hun geslaagde rugprikloze worpen van al weer een poosje terug, doen zij
er alles aan, en zo opzichtig mogelijk, om de buikjes weer helemaal plat te
krijgen. En met succes.
Het gereedschap? De zwarte onderzijde.
Zwart maakt slank op de televisie, heel erg goed, zeker als het een broek of
jurkje is voor een weerkaart. Dat weet zelfs Sonja Bakker niet.
Opnieuw het weer gemist dus. Bij
beide rubrieken.
Tv-recensent
Geachte TV-recensent,
Er moet mij toch iets van het hart als u het weer heeft over de omvang van de
dames van het weer.
Ik vind het eigenlijk onterecht dat mannen zoals Peter Timofeef
buiten uw recensie blijven. Peter krijgt amper zijn colbert nog dicht, dus...
graag in het vervolg een beschouwing over de omvang van àlle
mensen van het weerbericht.
Daarnaast is de omvang van de dames eigenlijk geen nieuws meer volgens mij,
want die is namelijk al gewijzigd op het moment dat de Publieke Omroep in
breedbeeld ging uitzenden.
Breedbeeld en een
slankere verschijning, dat valt dubbel op.
Vandaar dat ik het
nog steeds weet. Ik heb toen ook de hele avond zitten piekeren of dat verband
met elkaar zou houden of iets anders oorzaak zou kunnen zijn van de snelle
verandering, maar ik kwam er toen niet uit.
U geeft mij nu
echter de oplossing: het gebruik van zwarte kleding. Zou het bij Peter ook
helpen? Want kennelijk is de beïnvloeding van je omvang gewoon een kwestie van
een technisch foefje.
Met vriendelijke groet,
Henk Boenders, den Haag.
Geachte heer Boenders,
U hebt mij aan het denken
gezet in hoeverre mijn advies om zwart te dragen ook voor andere
buisverschijningen zou dienen te gelden. En inderdaad ik had mijn aanbevelingen
moeten uitbreiden.
Daarom hierbij alsnog de
suggestie aan Paul Sneijders om in het vervolg een
zwarte bivakmuts op te zetten bij zijn journaalpresentaties.
Dank voor uw meedenken.
Vriendelijke groet,
TV-Recensent
Beste Recensent,
Ook nooit geweten dat
–zwart- op de tv afslankt. Dank voor de tip, al begrijp ik absoluut niet hoe
dat procedé dan werkt. Als u het goed vindt blijf ik anoniem (je begrijpt wel waarom), maar misschien dat u
het kan uitleggen.
Hartelijk dank.
Evi L.
Beste Evi,
Het raadsel is niet zo moeilijk en
het is eigenlijk vreemd dat presentatoren en de meisjes in die rol hier zo
weinig van afweten. Zwart is de kleur waarbij op televisie schaduwen niet goed
tot hun recht komen, en als er geen schaduw is ontstaat er ook geen reliëf in
kleuren op basis waarvan normaliter de ongewenste uitstulpjes op de diverse
lichaamsdelen zo goed zijn te zien.
Mannen daarentegen die iets te
verbergen hebben kunnen in plaats daarvan het beste kiezen voor een donker
colbert, blauw overhemd en rode stropdas. Ondergetekende weet dat allemaal
omdat hij tijdens de enkele keer dat hij ook eens op de tv verscheen zich in
een geel pak presenteerde. Hij kreeg toen na afloop allerlei spontane adviezen
die hout sneden, vandaar.
Met vriendelijke groet en doe mij het
plezier de anonimiteit op te heffen op het moment dat u ergens een zwarte
presentatiebeurt hebt. Ik beloof er aardig over te schrijven…heel sympathiek
zelfs, daar kunt u van op aan.
TV-Recensent
Maandag 25 februari 2008
NIET OM AAN TE HOREN
Het moet maar eens gezegd worden. Het geluid bij de samenvattingen van
het eredivisievoetbal uitgezonden op RTL4 (en live bij Tele
2) is verschrikkelijk. Niet gisteravond voor het eerst, maar al heel lang. Wij
vallen hier niet over omdat het dit jaar toevallig “het jaar van het televisiegeluid” is, maar gewoon omdat er enorme fouten worden gemaakt bij het
uitzenden van de commentaarstemmen op de velden die tot ontzagwekkende
irritaties leiden in de huiskamer.
De verhouding tussen het gebrul op de tribunes en de kanttekeningen van
de verslaggevers is totaal uit balans, en wel zodanig dat hele en halve
ingeblikte zinnen van de mannen die de gebeurtenissen voor ons naar tekst
vertalen totaal onverstaanbaar zijn.
Vooral als het enthousiasme op de
tribunes flinke vormen aanneemt of juist de ontzetting de boventoon voert.
Het lijkt wel of ze verslag doen
vanuit een broodtrommeltje.
En laten wij er maar helemaal aan
voorbijgaan als stadions op scherm en speakers worden gebracht waar mafketels
en kezen met de grote trom worden toegelaten. In dat geval kan men de reporter
beter thuislaten met de oproep aan de kijkers het wedstrijdverloop en de
tussenstanden te volgen via teletekst.
En wie mocht twijfelen of deze
kritiek op het populaire RTL4-zondagavondprogramma gerechtvaardigd is moet de
discrepantie maar eens beluisteren tussen wat de radio in de middag met de
voetbalflitsen al dik 50 jaar aan uitstekende geluidsweergave te horen geeft in
vergelijking met de manier waarop de televisie het er via de luidsprekers of
bijgeplaatste boxen van afbrengt.
Het is voor de tv-kijkende
toehoorder thuis, zelfs voor een deskundige in de leunstoel of achter het
stuur, niet mogelijk om na te gaan waar de fouten worden gemaakt en al helemaal
niet door wie.
Is het de verkeerde afregeling van de stereobalans?
Is het de volkomen foutieve mix van
de sporen?
Is het vanwege de ingewikkelde weg
die het geluid aflegt van de velden en de commentaarpositie naar de huiskamer?
Ligt het misschien aan al onze
tv-toestellen thuis?
Is het omdat de schuiven op diverse
plaatsen door amateurs worden bediend?
Zouden de microfoons van de
verslaggevers van inferieure kwaliteit zijn?
Is het gewoon zo dat de regisseurs in
de reportagewagens geen oren aan hun koppen hebben doch alleen belangstelling
koesteren voor de beelden die overigens in het algemeen wél voortreffelijk
worden verzorgd.
Of, en dat vrezen wij nog het meest,
wordt het commentaargeluid geïsoleerd van de omgeving doorgegeven en op een
andere plaats gemixed met dat van de tribunes
waardoor er twee volkomen verschillende klankkleuren vechten om voorrang om de
zender op te mogen daartoe ook nog eens foutief gemengd door een dove kwartel?
En op welke plekken eigenlijk wordt de stem van de commentator in blik
verpakt zoals hier gebeurt?
Is dat meteen al bij de bron als de
verslaggever zijn waarneming in een fluitketel toetert i.p.v. de microfoon, of
gebeurt dit vele schakels verderop als het geluidsspoor van de tribune van de
eigen aanhang (thuispubliek) kunstmatig zodanig luid op de rest wordt gelegd
dat de verslaggever als bron tot roestig staal wordt geplet. Eigenlijk willen
wij het niet eens weten.
Want het is eigenlijk niet aan
ondergetekende om ons hier in allerlei speculaties te begeven over het waarom
van de erbarmelijke geluidsweergave. Wij zitten immers niet aan de knoppen. Wij
als kijkende consumenten behoren gewoon verstaanbare verslaggevers door te
krijgen zoals het vroeger was.
Het is bovendien verwonderlijk dat al die reporters genoegen nemen met
wat de techniek ervan maakt en dat zij ’s avonds thuis wanneer hun eigen
bijdragen worden uitgezonden niet in wilde woede ontsteken dat die reusachtige
en uiterst kostbare technische organisatie eromheen het zo laat afweten. Als je
houdt van je vak, behoor je toch elke maandagochtend de mailboxen van de
verantwoordelijken vol te pleuren met het afgrijzen zoals je dat de dag tevoren
als betreffende verslaggever overkwam.
Dit alles is des te meer te betreuren
omdat de eredivisie-uitzendingen van RTL4 in journalistiek opzicht beter tot standkomen, en thuis zijn te verdragen, dan zoals deze in
vele jaren eraan voorafgaand bij Talpa-Tien en de NOS
op de antenne werden gezet.
Humberto Tan is uitgegroeid tot
een echte aangename presentator die in het algemeen de kunst verstaat de
programma’s 1,5 uur lang te ontdoen van wezenloze prietpraat waaraan enkele van
zijn voorgangers zich zo schuldig maakten.
Als het gaat om de kwaliteit van de
manier waarop het zondagavondvoetbal momenteel journalistiek wordt ingericht is
het zelfs te hopen dat RTL de uitzendrechten behoudt.
De heerlijke en grappige analyses van
Jan van Halst en de gewone-jongens-logica van Willem
van Hanegem munten uit als vakmatig amusement.
Ook Wilfred Genee zit als centrale presentator
van het daarop volgende discussieprogramma RTL
Voetbal Insite op een plaats waarvoor hij al veel
eerder had moeten kiezen, want hier komen zijn rijke talenten vele malen beter
tot hun recht dan bij Talpa-Tien in die weinig
voorstellende rol van pratende totempaal.
En als RTL het straks voor elkaar krijgt Johan Derksen en Willen van
Hanegem binnen deze setting te behouden heeft de zender een prima voetbalavond
in huis waartegen de concurrentie slechts een vleugje heeft in te brengen.
Zeker als, zoals gisteravond, gasten
als Guus Hiddink er, ondanks hun belastende besognes elders, voor over willen
komen.
Maar dit alles wordt dus ernstig verknoeid door de ongerijmd slechte
geluidsweergave van kwalitatief overigens
goede verslaggevers als Ron de Rijk, Leo Driessen en anderen.
En het is absurd te noemen, omdat het
helemaal niet nodig is.
Het eerste het beste goedkope webcammicrofoontje legt op tape, CD of welke geluidsdrager
dan ook het verslag in technische zin beter vast dan wat Hilversum ons hier uit
de monden van de reporters laat horen.
Kortom, weliswaar wetende dat het
niet de RTL-technici zelf zijn die de reportages
verzorgen, maar vele andere aan- en tussenleveranciers, is het wel zo dat de
zender te allen tijde de verantwoordelijkheid draagt voor de uitzendkwaliteit.
En van wat er van de velden komt varieert momenteel van miserabel tot
volstrekt onacceptabel.
Vandaar dat ook RTL dit jaar wordt
genomineerd als omroep die in aanmerking komt voor de benoeming van slechtste
zender als het gaat om het televisiegeluid.
Dit, vanwege het auditieve geknoei
bij de verslagen van de voetbalwedstrijden.
Niet om aan te horen.
Tv-recensent