actueel

Zaterdag 23 februari 2008

VAN KWAAD TOT ERGER

“…Bijna elke uitzending zijn gasten kwaad. Gasten zijn altijd teleurgesteld, gasten zeggen altijd ik heb niet kunnen zeggen wat ik wou, het ging veel sneller dan ik dacht – het is een waardeloos programma, ik kom hier nooit meer….”, aldus Catherine Keijl letterlijk over alle gasten die de afgelopen jaren in haar eigen talkshows zijn verschenen.

“Ik kom hier nooit meer”, hadden ze dus geroepen.

Het verbaast ons niets.

De VARA had kennelijk BN-ers als Catherine Keijl nodig om aan de weet te komen hoe je met gasten in een tv-programma moet omgaan. Zelf spettert men al een halve eeuw van de buis, tegenwoordig bijna dagelijks, met programma’s die afhankelijk zijn van gasten…je zou kunnen zeggen: het gastendom is er uitgevonden.

En dan is er een probleempje waarvan men vindt dat het in het VARA-programma In de Leugen Regeert (gisteravond Nederland 2, 21:15 uur) moet worden uitgezonden en dan laat je de eigen mensen thuis en doe je een beroep op mevrouw Keijl die in de onderhavige kwestie geen enkele rol heeft gespeeld.

Aan de orde waren de drie incidenten van de laatste tijd met gasten die bij De Wereld Draait Door waren uitgenodigd en met wie het niet prettig afliep.

Peter R. de Vries werd gepiepeld omdat duidelijke afspraken niet werden nagekomen over wat er aan de orde zou worden gesteld, Freek de Jonge werd onverwacht afgebeld terwijl hij was besteld en de journalist Arthur van Amerongen was op uitnodiging zelfs helemaal uit Paraguay overgekomen om hier te horen dat hij in het bewuste programma tóch niet welkom was.

En als De Leugen Regeert van de VARA een ander VARA-programma op de rol zet kan men er natuurlijk van uitgaan dat Meurders van de VARA in de VARA-problemen komt als de VARA-directeur Frans Klein van de VARA en VARA-eindredacteur Ewart van der Horst van de VARA een en ander neutraal op z’n VARA’s gaan behandelen.

Temeer daar alle direct betrokkenen in de studio afwezig waren, zoals Marc Marie Huibregts die een probleem had veroorzaakt, Matthijs van Nieuwkerk die de bewuste uitzendingen had gepresenteerd, zoals ook alle opponenten De Jonge, De Vries en Van Amerongen, plus “het meisje” dat de gasten had afgezegd en de “productiemedewerker” met wie de afspraken met De Vries waren gemaakt. Zij allen ontbraken in de studio.

De Leugen Regeert dus op journalistieke wijze in actie op de commotie in eigen huis met de merkwaardige keus iedereen thuis te laten. Een vorm van journalistiek die voor ons volkomen nieuw is.

Toegegeven, de presentator Felix Meurders vond dat zelf ook uiterst vreemd en vroeg zijn directeur, die we bij belangrijker kwesties nooit eerder in beeld hadden gezien,:

“…Waarom zit jij hier en niet Matthijs van Nieuwkerk…”.

Wij kromden onze tenen, want de maker van het programma vraagt dus aan zijn gast die tevens zijn baas is –waarom zit jij hier-, terwijl de programmamaker dat zelf natuurlijk behoort te weten en uit te leggen.

In omroeppolitieke verhoudingen wil dat dus betekenen dat programmamakers zelf buiten spel worden gezet, worden overruled door hoger geplaatsten in de hiërarchieke rangorde, omdat die zichzelf naar voren schuiven vanwege de vrees dat een normale journalistieke aanpak hen niet goed uitkomt.

Met dergelijke omroepbazen of juist diens ondergeschikten loopt het op termijn altijd heel slecht af omdat daarmee binnen een journalistieke organisatie de kiem wordt gelegd voor –onderhuids- verzet. Het was dus een gedenkwaardige dag die later nog uit onverdachte hoek zal worden gememoreerd.

Gegeven dit feit was de vraag van Felix natuurlijk uitstekend, het antwoord was van een lagere orde want wat moet een omroepmachthebber die zijn medewerkers opzij zet en zichzelf naar voren schuift anders roepen.

VARA-directeur Klein:

“…omdat we het een belangrijk onderwerp vinden…en ik wil het in het juiste perspectief voor het voetlicht krijgen…”.

Wij veerden nu spontaan van onze banken op. Dus voor een juist perspectief laat de VARA-directie Van Nieuwkerk plus alle overige betrokkenen, zowel pro als contra, thuis. Niet eerder hoorden wij een omroepdirectie in het openbaar een dergelijk wantrouwen uitspreken richting de eigen medewerkers, laat staan dat wij kijkers nog ergens recht op hadden.

Gelukkig bood Ewart van der Horst op band excuses aan en droeg hij achtergrondinformatie aan over de gebeurtenissen anders was de driedimensionale kwestie zeker een zaak geweest voor de Raad voor de Journalistiek.

Wij luisterden aandachtig naar het juiste perspectief dat de VARA-directeur te bieden had. De ontluistering kon niet groter wezen.

“…Ik vind het niet verstandig dat er zo concreet en precies met gasten afspraken worden gemaakt…”, aldus berispte het hoofd van alle VARA-televisieprogramma’s zijn mensen.

De reprimande was duidelijk. Het is dus dom om met gasten afspraken te maken die je moet nakomen. Terwijl alles in televisieland, daar waar het de gasten van programma’s betreft, schreeuwt om het omgekeerde, namelijk dat zij fatsoenlijk worden bejegend en dat de programmamakers datgene nakomen waarvoor de gasten zijn besteld. En nu roept de VARA-directie op tot het tegenovergestelde.

Voor de aanwezige Keijl was het klassieke muziek van de zuiverste soort.

En ze vroeg: “…Wist Van Nieuwkerk van de afspraken met Peter R. de Vries af…”.

En Frans Klein, die dus was gekomen voor het juiste perspectief en omdat het onderwerp zo enorm belangrijk was, antwoordde, het is echt waar, zelluf gehoord:

“…Zo precies weet ik het niet…”.

De Leugen Regeert maakte nooit eerder de programmanaam zo waar.

Er waren ook nog z.g. deskundigen in de studio (Mediaraad), zoals Kees Boonman presentator van de TROS-radio voor wie het allemaal behoorlijk vanzelfsprekend was want: “…iedere! Bekende Nederlander wil in de Wereld Draait Door zitten en shopt dan naar Pauw & Witteman…”, dus dan krijg je dit.

En Peter Jan Hagens, deze week zelf nog zo schaamteloos in de weer met Hoge Bomen door een lijk ten tweede male ten grave te dragen gaf in plaats van de programmamakers Freek de Jonge ervan langs, maar ja hij zat nu dan ook bij de VARA met de VARA-directie.

Zo gaan die dingen.

Het bleef nadreunen, de VARA-visie:

“…Het is niet verstandig dat er concreet en precies met de gasten afspraken worden gemaakt…”.

Er is voor alle gasten maar één antwoord daarop mogelijk: doe als ondergetekende die vaak wordt gevraagd maar zelden verschijnt. Leg juist vanwege dit tevoren vast wat je aan relevants geregeld wil hebben, en als dat geweigerd wordt is het een bevestiging dat de kans groot is dat er teleurstellingen volgen en besluit daarop dus consequent en verstandig niet en nooit naar een programma te gaan waarmee het maken van afspraken onmogelijk is.

Waarom zou je het anders doen? Waarom in vredesnaam?

Want hoe zou het toch komen, al die misverstanden en wij luisterden nog eens naar de vrouw bij wie het naar eigen zeggen bijna altijd en in elke uitzending fout was gegaan:

En zij kan het weten.

De opmerking die zij overigens onder de aftiteling plaatste, maar was het wel een kwinkslag want voor haar sollicitatierondgang door Hilversum had zij vast nog meer onder de pet, kwam onbedoeld toch nog onze huiskamer binnen omdat de microfoon niet bijtijds was dichtgedraaid:

“…Ik ga dadelijk klagen hoor want ik heb nog niet gezegd wat ik zeggen wouw…”.

Als gast geen afspraken gemaakt dus.

Tv-recensent

Vrijdag 22 februari 2008

EERHERSTEL

Met meer dan normale belangstelling afgestemd op het geschiedenismagazine Andere Tijden (Ned. 2 – 20.50 uur).

Het ging over Joop den Uyl.

De dag ervoor zag ondergetekende de schaamteloze Hoge Bomenaflevering over Piet Vroon, en tegelijk in ongeveer alle journaals de kwalijke verdachtmaking dat Joop den Uyl een soort halve nazi zou zijn geweest.

Wat is dat toch in omroepland als men meent te moeten berichten over mensen die allang dood zijn en geen verweer meer hebben. Vandaar de opperste concentratie ditmaal voor Andere Tijden.

Andere Tijden herstelde de verdachtmakingen op sublieme wijze met een extra lange documentaire.

Hier kwam de biografe Anet Bleich gelukkig zelf aan het woord en werd het resultaat van haar onderzoekingen naar feiten rond Joop den Uyl niet verminkt door auteurs die er eigen koppen boven plaatsten of er anderszins een draai aan gaven.

De markantste premier die ons land ooit heeft gehad werd postuum recht gedaan en zelfs door alle politieke critici van destijds groots gewaardeerd voor diens handelingen om het Koningshuis te redden middels het in de kluis houden van nieuwe belastende stukken over Prins Bernard.

Ook notoire gelijkhebbers als Ed van Thijn en Marcel van Dam lieten zich nu eens van hun betere kant zien door evenwichtig terug te kijken op de betekenis die Den Uyl heeft gehad voor Nederland.

De mythe Den Uyl kon op deze wijze weliswaar niet echt ontrafeld worden, zelfs niet met de alleraardigste inbreng van zijn kinderen, maar de scheurtjes een dag eerder aangebracht in zijn aanzien werden terecht weer volledig gedicht.

Een prachtige uitzending was het resultaat en menigeen die in Den Uyl nog steeds zijn goeroe ziet werd niet teleurgesteld. Maar ook zijn oprechte en minder goed geïnformeerde tegenstanders van destijds kregen nieuw materiaal aangereikt om anders tegen die wervelende geschiedenis van 1973-1977 aan te kijken; de mooiste politieke jaren van Nederland, ook voor degenen die langs de zijlijn stonden en anders waren georienteerd.

Nu nog een zelfde aanpak voor de hoogleraar Psychologie Piet Vroon die een dag eerder werd herdacht in het AVRO programma Hoge Bomen Pioniers.

Hoge Bomen is chronisch een programma waar overledenen steevast een trap nakrijgen richting hun zwakste karaktereigenschappen en postuum worden veroordeeld zonder uiteraard een op wederhoor gebaseerde eigen inbreng.

Dit lot treft trouwens ook nog veel levenden onder de grote persoonlijkheden die er aan de beurt zijn te worden gefileerd.

Betweters van deze tijd, waartoe ook Pieter Jan Hagens zich als programmamaker heeft ontwikkeld, scheren markante figuren van destijds helemaal kaal, en zelfs als ze met de grond gelijk zijn gemaakt worden ze door de programmamaker zelf er ook nog ondergestopt. Zelfs als ze er al onder liggen, zoals Vroon. Dan lopen een paar genen toch wel erg uit de pas.

Alles wat fout zou zijn aan Piet Vroon werd onder een achteraf-vergrootglas gelegd, en datgene waar hij zich zo bedreven en deskundig had getoond en waarmee hij zijn vermaardheid en populariteit had verworven, bleef nagenoeg onbesproken.

De geweldige ideeën en visies op het operant conditioneren bijvoorbeeld.

Operant conditioneren is een soort van gedrag dat wordt versterkt doordat er een straf of beloning aan vastzit.

Vroon had dat minutieus uitgewerkt en liet zien dat de snelheid van straffen bij het cognitief leren in onze samenleving van zeer grote invloed kan zijn op het voorkomen van criminaliteit.

Hij voegde daar de factor snelrecht aan toe en reikte het grote publiek en de politiek in de collegezalen, maar ook en vooral op het scherm, ideeën aan die geweldige perspectieven bieden voor een veiliger samenleving. Ook nu nog… juist nu…is dat het geval, en dat maakte dat Hoge Bomen liet zien heel weinig van Vroon, deze tijd en journalistiek te begrijpen. Het was nog erger: men had die intentie ook niet.

Vroon’s aanpak leverde universiteiten vele honderden extra studenten op die allen buitengewoon onder de indruk waren gekomen van zijn deskundigheid en theorieën en met name ook het niveau waarop Piet Vroon doceerde.

Het leek alsof Hoge Bomen er nooit van had gehoord.

Men was veel meer geïnteresseerd in de macabere kanten van Vroon’s zelfmoord en vooral alle Boulevardachtige scènes die er in zijn aanwezigheid op de buis waren geweest, alsof die bepalend waren voor de wetenschap waar Vroon voor stond.

Hoge Bomen behoort de operante straf te krijgen onmiddellijk van het scherm te worden gehaald opdat de AVRO zal weten wat cognitief leren is. En Andere Tijden kan worden uitgenodigd de betekenis van Piet Vroon voor de wetenschap en het buispubliek nog eens even bekwaam te onderzoeken en uit te zenden zoals waartoe men gisteravond bij Joop den Uyl in staat was.

Tv-recensent

Aan de Tv-recensent – memo voor Jack Spijkerman:

Dag meneer Spijkerman,

Als u heeft gekeken naar het programma Hoge Bomen, heeft u wellicht kromme tenen gekregen met Piet Vroon en Ratelband, in de herhaling zoveel jaar later.

U had in moeten grijpen, lastig dat snap ik wel.

Maar je kunt een mens niet zo maar af laten maken waar je zelf bij zit.

Als ik het goed gezien heb, probeerde u het volk nog te sussen, maar helaas het kwaad was geschied.

Hoe kan het zijn dat er om werd gelachen, uitgelachen!!!!

Postuum excuses zijn wellicht op zijn plaats aan Piet Vroon.

Groet,

D. Jong

Beste Recensent,

Ik ben een ex-studente van de heer Vroon in Utrecht en ben het geheel eens met uw commentaar op het zwakzinnige Hoge Bomen-verhaal van de Avro waarin Piet Vroon nog eens werd nagetrapt terwijl hij postuum juist oorkondes zou verdienen. De wijze waarop hij destijds door het establishment van de Universiteit werd weggetreiterd, uitsluitend en alleen uit jaloezie omdat hij er wél in slaagde zijn vak zodanig te populariseren dat ook grote groepen van buitenstaanders er veel van leerden, was m.i. de echte aanleiding tot zijn afscheid van deze wereld.

Het had de Avro niet misstaan de vinger op de echt zere wonde te leggen.

Ook zijn vroegere uitgever die in de uitzending commentaar gaf, en zo verschrikkelijk veel geld heeft verdiend aan Vroon, had wel wat meer inhoudelijk waarderende woorden voor hem kunnen opbrengen dan door hem nu af te doen als iemand die bij toeval via het tv-scherm kwam bovendrijven.

Een misselijk makende manier van tv-maken, inderdaad.

Ook wat mij betreft kan Hoge Bomen bij het grof vuil worden gezet.

Vriendelijke groet

Lies Vrijman

Utrecht

Donderdag 21 februari 2008

CRUYFF TERUG: OMROEPLAND OVERSTUUR

Eigenlijk zagen wij gisteren de definitieve ontmaskering dat geheel omroepland Ajax is. Dat is zo, dat is altijd al zo geweest, en dat blijft ook zo. Als we dat maar onthouden dan valt de absurde media-aandacht voor de terugkeer van Johan Cruijff wel te verklaren, anders is er een collectief steekje los daar in Hilversum. Hilversum is Ajax. Het Gooi is 020 en door een gestoorde PTT-er ooit op 035 aangesloten, vandaar dat het zicht erop zo vaak belemmerd werd, maar nu kwamen ze er zelfs voor uit.

Nadat de heer Cruyff de avond tevoren de ledenraad van Ajax had bezocht, -spontaan- maar wie gelooft dat binnen de cirkel van 020, was gisteravond dus het mediale wachten op het verslag van de verlosser zelf.

“Het laatste nieuws het beste in beeld”, zo afficheert het RTL-Nieuws zichzelf tegenwoordig, en men had het geluk dat juist voor het verstrijken van de zendtijd, 19.48 uur, het nieuws kon worden meegenomen.

Dit, omdat Cruyff onderweg was naar een NOS-studio en dus door RTL kon worden opgevangen, aldus de blije nieuwspresentatoren van RTL.

Echter, het werd het eerste nieuws dat het slechtst in beeld werd gebracht, want de eigen verslaggever van RTL liet zich in het tumult opzij zetten door Jan van Loenen van NOVA die in RTL-zendtijd aan Johan Cruyff zijn veronderstelling voorlegde:

“…Dus u gaat een bestuursfunctie vervullen…”.

Johan Cruyff letterlijk: “…ben je gek, hoe kom je daar nou bij…”.

Dus RTL had niks.

Het was nog maar het begin, want nog geen paar minuten daarna ontfermde Matthijs van Nieuwkerk (VARA) zich over de kwestie en deze schakelde live over naar Jack van Gelder van NOS-Studiosport in een belendende studio en die kreeg de vraag voorgelegd:

“…Is tie al binnen Jack?…”.

Dat moest nog worden ontkend en vandaar dat Jack van Matthijs de opdracht meekreeg:

“…Aan jou de taak nu hem namens heel Nederland zo te martelen dat we echt alles te horen krijgen…”.

Immers, Van Gelder was in afwachting van zijn analyticus Cruyff voor een beschouwing op de wedstrijd Arsenal – Milan. Jack antwoordde dat hij zich niet onder druk liet zetten en verbaasde zich erover dat ook Patty Brard inmiddels tot de Nederlandse sportjournalistiek was toegetreden.

Bij alles dat we zagen verbaasde ons dit nog het minst.

In De Wereld Draait Door namen wij vervolgens kennis van een reportage van het front, aangeleverd door Studio-Sport van de NOS.

Wij zagen wederom NOVA-verslaggever Jan van Loenen met een krant wapperen, het Parool, want daar had hij uit begrepen dat er met Cruyff iets aan de hand was. Dus drong hij zich richting de heer Cruyff door de menigte heen met de vraag:

“…meneer Cruijff dit is het Parool van vandaag….wilt u één seconde blijven staan alstublieft..”.

Dat was meneer Cruijff niet van plan want hij had haast om de studio te bereiken van waaruit nu juist deze reportage werd uitgezonden. Het zou nog veel gekker worden.

Samenvattend tot dusver: In de De Wereld Draait Door van de VARA van Matthijs van Nieuwkerk kregen we Jack van Gelder van NOS-Sport te zien, omdat men zelf niet bij Cruyff aanwezig was, deze schakelde door naar een aankomstreportage met Cruyff zoals deze even tevoren al door het RTL-Nieuws was uitgezonden en waarin Jan van Loenen van NOVA van de NPS aan Cruyff vroeg, omdat de RTL-verslaggever zich opzij had laten schuiven, even te blijven staan omdat hij, Van Loenen dus, in het Parool had gelezen dat er iets aan de hand was. En Jack van Gelder wees er vervolgens op dat hij zo even Patty Brard zich met de zaak had zien bemoeien. Dat is Omroepland in connectie tot Ajax. Totaal overstuur dus.

Het was intussen 20.00 geworden. Het NOS-Journaal. Uiteraard opende Sacha de Boer met dit belangwekkende nieuws, maar omdat zij het nieuws zelf ook nog niet kende duurde de opening uiterst kort en deelde zij mee aan het slot van het NOS-Journaal de heer Cruyff persoonlijk te laten horen omdat deze toch in de buurt was.

De Boer: “…We horen het ‘t liefst uit zijn eigen mond, maar dat kan pas aan het eind van dit programma, dus eerst andere zaken…”.

En zo werd het 20.05 uur, ja zelfs 20.10 uur, en zapte ondergetekende even van Ned. 1 naar Ned. 3, want de verlosser werd nu geacht in staat te zijn op alle netten tegelijk neer te kunnen dalen, en inderdaad, hij was gearriveerd bij Jack van Gelder op 3. En die liet de kaas natuurlijk niet van zijn brood eten door het te hebben waarvoor ze samen waren gekomen, te weten een voorbeschouwing van Arsenal-Milan, maar de knop om te draaien en de man van de dag om 20.15 uur meteen door te zagen over “het nieuws” dat nu in hoogsteigen persoon recht tegenover hem zat.

En Cruyff sprak het ook uit: “…de ledenraad heeft een onderzoek gedaan, daar kwam een partij conclusies uit. Toen zeiden ze, wil jij het technische plaatje op je nemen. Toen heb ik gezegd…nou dat is goed…”.

En even later: “…ik ben geen voorzitter, trainer, bestuurder, ik ben helemaal niks…”

En dat was het dus.

Terug bij het NOS-Journaal omdat was beloofd dat Cruyff ook daar live sprekend zou worden opgevoerd. Dat gebeurde dus niet, want in plaats van dat de oelewappers even doorschakelden naar Nederland 3 waar de grootmeester, zoals boven vermeld, aan het woord was, kwam men bij nader inzien en in strijd met de belofte niet op dít idee, maar op een geheel andere invalshoek.

Het journaal werd besloten met beelden van een straatje uit Betondorp waarin niets was te zien behalve een man die, wijzend naar een muurtje, vertelde dat Cruijff hier in zijn jonge jeugd tegen een bal had getrapt.

En toen gebeurde het want, terwijl Cruyff dus op het andere net acteerde besloot het journaal, hoe intelligent, Cor van Eijden, de voorzitter van ledenraad van Ajax aan het woord te laten.

Maar omdat de Hilversumse heksenketel intussen meer Ajax-paniek uitstraalde dan journalistieke inzichten kregen wij een heer Van Eijden in beeld met de vreemdste uitspraken die wij ooit in relatie tot Ajax vernamen, althans wij gingen af op de ondertitels want we verstonden allang geen woord meer vanwege het brullachen bij ons thuis op de bank.

“Alle bovenbouwleerlingen moeten de herinnering levend houden”

“aan een van de 11.000 kinderen die slachtoffer werden van de Holocaust”

Dat Ajax vaak wordt genoemd in relatie tot het Jodendom was ons niet ontgaan, maar dat de huidige problemen in relatie tot de Holocaust werden gebracht kon er bij ons toch niet echt in, en het brullachen hield dan ook op.

Voor heel kort weliswaar, want terwijl de heer Cruyff op Ned. 3 op dat moment het Ledenraadvoorstel aan zijn adres aan het analyseren en toejuichen was, verklaarde Van Eijden onder in beeld hier weer het tegenovergestelde:

“Ik ben erg geschokt door het voorstel”

En zelfs toen moest de hele aanhangende Ajax-clan en 020-scène nog op de buis komen. Uiteraard eerst bij NOVA waar Twan Huys het woord gaf aan Jan Mulder die het persbericht begon voor te lezen van eerder die dag waaruit bleek dat “…Johan gisteren is gevraagd de technische zaken onder zijn hoede te nemen…”, logisch toch dat Jan Mulder hiervoor was uitgenodigd, en ín de studio was tevens aangeschoven Frits Barend van, zoals Twan het introduceerde: “Het Gesprek”.

Nu kennen wij Barend overal van, behalve van Het Gesprek dat nog steeds beneden het kijkcijfer 1 verkeert.

Van Frits Barend hoorden we het belangwekkende gegeven dat Johan Cruyff “…in de studio hiernaast zit…”, dat schiet dus lekker op, en vandaar dat ook hier Jan van Loenen, die het Parool dus had gelezen, niet met een vraaggesprek met Johan Cruijff op de proppen kwam maar het een interview met Jan Mulder.

Op alle netten gebeurde er intussen de meeste vreselijke dingen rond de terugkeer van de verlosser, maar gelukkig was er dan toch nog Johan Derksen die bij Pauw en Witteman aan het slot van de avond letterlijk door ons liet optekenen:

“Ik denk dat met de komst van hem (Johan Cruyff dus) ALLE problemen opgelost zijn”.

Die bewaren wij dus, want we zullen ons nog veel amuseren over 020 in de toekomst.

Henk Spaan las als epiloog nog een Ajax-gedicht voor en tijdens die bezigheid realiseerden wij ons dat we een avond lang niemand van de nieuwe Ajax-generatie hadden gezien, of van aanstormende jeugd, maar slechts volgevreten vijftigers waarvan de meesten al boven de zestig zijn.

Allemaal denken ze hun speeltje terug te hebben, dus daar zullen wij neutralen nog veel meer last van gaan krijgen dan alleen gisteravond.

Als de NOS nu ook nog de uitzendrechten van de eredivisiewedstrijden terughaalt is de cirkel helemaal rond.

Dan kunnen wij na een uitstapje van drie jaar in het vervolg elke zondagavond om 19.00 uur met het bord op schoot, ongeacht de stand op de ranglijst, eerst weer een half uur naar Ajax kijken.

Ook al speelden ze een dag eerder, of helemaal niet, ze komen er zowel bij 020 als 035 pas na heel lange tijd achter dat er nóg 17 clubs meedoen aan de competitie waarmee Ajax ook straks nog steeds de grootst mogelijke moeite zal hebben.

En dat laatste weten wij dan weer, maar we verklappen het niet.

Toch nog brullachen dus, voor alle neutralen.

Tv-recensent

Woensdag 20 februari 2008

“NIE NA CHINA”: EINDELIJK DISCUSSIE

En nu kon Erik van Muiswinkel zich eens verbeten helemaal uitleven. Eindelijk was er inhoudelijke tegenspraak en tegenstand van betekenis georganiseerd. En daar was al weken het wachten op. Pauw & Witteman had ditmaal de in China geboren Nederlands schrijfster Lulu Wang erbij betrokken. En mevrouw Wang was finaal tegen een boycot van de Olympische Spelen in Beijing. Het werd een titanenslag gisteravond (Ned. 1 – 23.00 uur).

Van Muiswinkel had zijn oproep aan de Nederlandse sporters voor een boycot al eens in hetzelfde programma uitgedragen (8 januari jl.) maar werd toen door de talkhosten met zoveel egards behandeld dat elk kritische blik op de inzichten van de cabaretier achterwege bleef.

Nu had Van Muiswinkel een artiestenorkestje meegebracht dat het door Jeroen van Merwijk geschreven lied “Nie Na China” kon lanceren.

Maar even belangrijk waren de artiesten die ontbraken en wél waren gevraagd om mee te doen aan de boycot. Freek de Jonge zag er weinig in omdat hij (volgens Van Muiswinkel) begrip vroeg voor de 5000 jaar oude Chinese cultuur. Een herinnering is wel dat de grote “boycotinspirator” voor het WK-voetbal in Argentinië ruim dertig jaar terug toen wat bevlogener voor de dag kwam.

Youp van ’t Hek had laten weten niet zo van clubjes te houden en ook Bert Visser beriep zich hierop en zo hadden er zich meer artiesten afzijdig gehouden dan er voor de overtuigingskracht van de boycot gisteravond noodzakelijk op de bühne hadden moeten staan.

Lulu Wang opende de tegenaanval met een vraag aan het boycotcomité dat aan tafel werd vertegenwoordigd door Van Muiswinkel en Jeroen van Merwijk. Een jij-bak, zoals dat heet, maar juist daarom had er een stevig antwoord op moeten volgen.

Lulu Wang: “…De Chinese overheid gebruikt de sport dus als politiek middel. Maar u doet met een oproep tot boycot hetzelfde. Dan moet u tot het eind van de Olympische spelen zelf ook niet zingen als de Nederlandse sporters van u niet mogen sporten. Waarom doet u dat niet…”.

Er zou hierop geen antwoord komen. Een uitzending lang niet. Ook de presentatoren lieten de vraag maar liggen. Het enige wat Erik van Muiswinkel hier letterlijk op liet horen was: “…Dit is hogere logica…”.

Niettemin volgde er een alleraardigste vrij heftige serie schermutselingen waarbij de schrijfster aandrong op zinvolle communicatie met het China van nu, dus gaan, en het verweer luidde dat dit kan worden begrepen als een legitimatie voor het schenden van mensenrechten.

Van Muiswinkel werd daarbij soms heel boos omdat hem volgens eigen zeggen telkens voor de voeten wordt gegooid voor eigen roem te prediken en “…daarnaast te worden uitgemaakt voor alles wat mooi en lelijk is…”.

Hij laadde zo de verdenking op zich maar moeilijk met tegenstand overweg te kunnen. Jammer, want het afschuwelijke feitenmateriaal over de Chinese dictatuur waarover de cabaretier beschikt is niet mals.

Maar net zo als vorige maand vergaten Pauw en Witteman opnieuw een stukje verleden van Erik van Muiswinkel zelf te noemen.

Want in Trouw van 1 maart 2003 had de cabaretier volkomen andere belangen en uitspraken in de aanbieding gehad. Cabaretier Erik van Muiswinkel is namelijk een gerenommeerde cricketliefhebber. En wat was hij toen blij met de Nederlandse WK-deelname in Zimbabwe, het land van de afschuwelijke Mugabe die een roetzwarte naam heeft op te houden in het schenden van mensenrechten.

Ook in 2003 al was Zimbabwe het land waar politieke tegenstanders door het regime van Mugabe monddood werden gemaakt en er werden op dat moment al door wanbeleid zeven miljoen mensen met de hongersdood bedreigd. Intussen zijn 3,5 miljoen mensen Zimbabwe uitgevlucht vanwege de honger en repressie.

Erik van Muiswinkel daarover toen:

,,Wat er in Zimbabwe gebeurt, is heel naar en vervelend, maar het is geen Rwanda, of China, waar we in 2008 lekker de Olympische Spelen gaan houden terwijl de concentratiekampen daar nog overeind staan. Vergeleken met China is Zimbabwe peanuts…”.

Geen boycot dus destijds toen het zijn eigen cricketsport betrof. En deze inconsequentie hadden Pauw en Witteman gisteravond moeten voorleggen. Niet om Erik van Muiswinkel daarmee verdacht te maken of nog verder in de hoek te drijven dan Lulu Wang al deed, maar juist om iemand die verbaal zo begenadigd is nog verder leeg te peuren in het opdissen van pro-boycot-argumenten op dit moment en om hem de gelegenheid te geven zijn integriteit te benadrukken.

Nu bleven de al even inconsequente woorden hangen van Lulu Wang: “…u ontneemt 1,3 miljard mensen de mogelijkheid te communiceren…”.

Eigenlijk was de pro-boycot-bijdrage van Jeroen van Merwijk nog het sterkst. Hij haalde de discussie weg bij de Chinezen en voerde die terug tot onszelf:

“…Wij moeten geen feestje gaan vieren op de martelkelders van dat regime. Dat is de bottomline, want als wij zeggen jullie zijn goed bezig daar dan verloochenen wij waar we hier dankbaar voor moeten zijn…”.

En daar kon zelfs Lulu Wang niet mee uit de voeten.

De vraag is echter of dit alles geen achterhoedegevecht is want er werd nog meer tegengas gegeven, en wel op het andere net en dat in ook een NPS-programma.

Hier werd de herhaling van jl. zaterdag uitgezonden van aflevering één van de olijke “Quintis op weg naar de Olympische spelen”.

En juist hij zocht onder het toeziend oog van de instemmende Erica Terpstra ook de confrontatie met een Chinese Nederlandse, te weten de tafeltennisster Lijiao die voor ons land in China op de Olympische Spelen zal uitkomen. Een en al pret natuurlijk met die goedmoedige dikzak, maar wat een eigenaardigheid dat die andere, Terpstra, zowel als dat tennismeisje in het programma Pauw & Witteman ontbraken.

Want over hen ging het daar. Op het echte vuurwerk, in één en dezelfde studio is het dus nog steeds wachten.

Ofschoon Van Muiswinkel toch gelijk begint te krijgen: “…het begin is er…”.

Maar waarvan.

Tv-recensent

Maandag 18 februari 2008

VAN DIS: MEESTERWERK VAN HOOP

Adriaan van Dis besloot zijn 7-delige serie over Zuidelijk Afrika gisteravond met hoop. Een zeldzame verwachting die nauwelijks door auteurs, cineasten, journalisten of politici elders nog wordt uitgesproken of vastgelegd wanneer het om dit continent gaat. Hoop dat het allemaal nog goed zal komen.

Realistische hoop die gebaseerd is op de situatie van nu na de totale verelendung van zwarte stammen, volkeren, bendes, guerrilla’s, bevrijdingsbewegingen enerzijds en meedogenloze blanke overheersing die daaraan parallel liep of er de oorzaak van was. Hoop, dat juist daardoor het nu wel genoeg is geweest met de massale moordpartijen en ongelijke verhoudingen. En die hoop werd onwaarschijnlijk nauwkeurig door Van Dis vastgelegd in Mozambique.

De schrijvende filmer, of andersom, had zich er bovendien niets van aangetrokken over welke voorkennis de kijker beschikte bij zijn analyserende confrontatie met het Mozambique van nu, maar tilde een nauwelijks te verdragen verschrikkelijk stuk van de geschiedenis boven water dat wij hier, nadat het Frelimo halverwege de jaren zeventig de Portugezen er had verdreven, niet en nooit meer wilden horen.

De bevrijding was een feit. De onafhankelijkheid bevochten. Lourenço Marques heette voortaan Maputo, dus dat was het dan. Want voor veel progressieve media was het doel daarmee bereikt. Echter, de burgeroorlog zou nog moeten beginnen. Met een onvoorstelbare brute en moorddadige kracht werd met de steun van Zuid-Afrika en Rodesië (Zimbabwe) het Renamo opgericht en daarmee kwamen de meest afschuwelijke moordpartijen uit de gehele Afrikaanse geschiedenis op gang.

In een ontroerend gesprek met de toenmalige fotograaf Ricardo Ranel liet Van Dis er gisteravond foto’s van zien.

Herinneringen die hier nooit eerder waren gepubliceerd. Woorden schieten tekort om zelfs in een recensie te verwijzen naar de huiveringwekkende gebeurtenissen van na 1975 toen de bijna 15-jarige burgeroorlog in Mozambique woedde.

Adriaan van Dis heeft een meesterwerk afgeleverd waarbij het ons opviel hoe onwaarschijnlijk nauwkeurig hij tewerk is gegaan.

Bijna niets van al die 7 afleveringen kon worden tegengesproken of in een ander daglicht worden gesteld; hooguit werden juist om het beeld van de volledigheid niet te verstoren relevante details overgeslagen zoals de terugkeer van de treintransporten met zwarte arbeiders uit de Zuid-Afrikaanse goudmijnen naar Mozambique.

Adriaan legde de nadruk op de overvallen op deze treinen omdat hij er zelf getuige van was geweest, maar het was nog erger. Meedogenlozer dan hij daarmee persoonlijk had beleefd waren de gebeurtenissen aan de Mozambikaanse grens bij Recano Garcia.

De wekelijks terugkerende tienduizenden arbeiders die soms 5 jaar lang hun familie niet hadden gezien. Zij kwamen in die periode terug met enkele zeer zwaar en zuur verdiende spaarcentjes, of met een nieuw horloge, en verse kleren, en werden door de douanebeambten uit eigen land op de perrons in het gelid gezet en voor iedereen zichtbaar van hun bezittingen beroofd.

Straatarm en in een oogwenk volledig kaalgeplukt van alles dat ze in vele jaren hadden verdiend, door eigen volk nog wel, keerden zij na al die tijd weer naar hun hutten terug. Met niets. Alle “vrijwillige” slavenarbeid diep in de goudmijnen was voor niets geweest. Jarenlange ondergrondse inspanning in Zuid-Afrika eindigde voor hen in zo mogelijk nog grotere armoede dan daarvoor.

Een situatie die nog voortduurde na het vertrek van de Portugezen; omdat zelfs het Frelimo er nauwelijks van wist, in elk geval er geen verweer op had, ook niet na de onafhankelijkheid. En dan de twijfel…of dat alles nu wel echt helemaal verdwenen is daar in Recano Garcia.

Maar dan nu toch de hoop.

Van Dis reisde rond met de ex-president van Mozambique, Joaquim Chissano, de opvolger van de grote bevrijder en voorzitter van het Frelimo, Samora Machel.

Chissano komt weer in de kerk nadat 30 jaar terug religies door het Frelimo verboden werden, en waarna het Renamo ongeveer alles dat het land nog voorstelde in brand stak en daarvoor bewapend werd door Zuid-Afrika met de opdracht het regime en alles dat ernaar zweemde uit te moorden.

De wijsheid van nu staat haaks op die van toen.

De populaire Rap-artiest MC Roger houdt nu de jeugd voor: “Een baas blijft de baas ook al betaalt hij je te laat”, het was onder het Frelimo natuurlijk vloeken in de kerk, in elk geval ongehoorde en anti revolutionaire taal.

Mozambique werd tijdens de burgeroorlog het land van de kindsoldaten en die van weleer hadden er nu geen moeite meer mee dat nu aan Van Dis op te biechten. Immers, niets was vrijwillig geweest.

Evenmin ontbraken getuigenissen van andere soorten van onderdrukkend geweld of het nu die van de Portugese overheersers betrof, de jungleaanvallen van rebellen of een baas die zijn knecht op het voorhoofd brandmerkte vanwege een klein vergrijp (weglopen).

Van Dis had het allemaal en reconstrueerde de geschiedenis foutloos, met de juiste bronnen en de herinneringen aan de eigen eerdere bezoeken zoals nooit eerder een verslag vanuit Mozambique via de eigen omroepzenders ons had bereikt. En dat alles in een informatieve macrostructurele bedding van wat er mis ging in totaal Zuidelijk Afrika.

En wat knap en goed gezien om na zes afleveringen van alle berichten over een totaal desolaat Zuid-Afrika en Namibië te eindigen met de hoop van Mozambique.

Niet die van Van Dis zelf, maar van de slachtoffers, nabestaanden en nieuwe generaties. Ze hebben er zat van…van alle geweld, zowel de moordenaars, vrouwen die verkracht werden, kinderen die hun ouders moesten vermoorden, bendes en guerrilla’s en toch eigenlijk ook van Van Dis zelf die het niet meer wilde optekenen hoe hij een doorgesneden hoofd had gezien met daarin het geslachtsdeel van het slachtoffer.

En verdronk hij in zijn eerste uitzending in de zee voor Durban bijna letterlijk, en deed hij er bijna stikkend van emotie verslag van, nu rees hij ter afsluiting van de serie met zijn kop uit de golven omdat hij nog iets te vertellen had. Iets belangrijks. Gegronde hoop.

Van Dis is opnieuw een kanjer gebleken en zou voor dit magistrale meesterwerk andermaal een onderscheiding moeten krijgen, het maakt niet uit welke, als het maar iets beklijvend is uit een van de vele prijzen die daarvoor zijn bedacht.

Bedankt voor deze serie.

Tv-recensent

Zondag 17 februari 2008

JOHAN HEESTERS: EENZIJDIGE TRIOMF

Uiteindelijk werd het niet alleen een victorie voor Johan Heesters zelf, maar ook voor theaterdirecteur Pieter Erkelens van De Flint. Hij had het goed gezien en georganiseerd.

Aanwezige verslaggevers meldden: “…het concert van Johan Heesters in zijn geboortestad Amersfoort is zaterdag een triomf geworden. Het publiek (600 man) in De Flint was dolenthousiast, gaf eindeloos ovaties en applaus en zong volop mee. Van enige verstoring van het optreden was helemaal geen sprake…”.

En daarmee kwam gelukkig toch nog bevredigend een eind aan maanden van media-opklopperij om het protest tegen het concert van de 104-jarige Johan Meesters tot symbool van een georganiseerde naoorlogse verzetshandeling te maken.

Het actiecomité “Heesters Raus”, met gisteravond voor de meeste tv-journaals Piet Schouten als woordvoerder, hield het ingetogener dan voorspeld maar dat was vooral te danken aan de beveiliging.

Toch probeerde de diverse verslaggevers aan het begin van de avond de stress nog op te voeren. Verslaggeefster Vivian Boon van het RTL-Nieuws wist zeker dat er allerlei verzetsliederen zouden worden gehoord om het concert maar in de soep te laten lopen, doch wij zagen noch hoorden in beeld enig verzetslied daarna.

En gelukkig liet zij een aantal concertbezoekers aan het woord dat overtuigend wist uit te leggen waarom het concert van Heesters juist wél waardevol was.

Overigens was ondergetekende zeer geïnteresseerd in het beluisteren van Nederlandse verzetsliederen uit de Tweede Wereldoorlog want hij kende er zelf niet één. Wel waren we op de hoogte van Spaanse en Griekse verzetsliederen, Socialistisch strijdliederen, maar songs uit het Nederlandse verzet? Het bleek later te gaan om kennelijke Tweede Wereldoorloghits als Moorsoldaten en Bella Ciao. Weer wat geleerd. Of niet, want de microfoons werden er niet bijgehouden.

Ook de NOS-journaal-verslaggever bleef tot het laatst tevergeefs op zijn hoede om uit de hand lopende demonstraties, die dus niet kwamen, meteen aan de studio in Hilversum te melden. Philip Freriks was en zat er helemaal klaar voor. Zijn inleiding werd al voorgelezen op een toon dat wij in de operettefiguur van Heesters met een zware oorlogsmisdadiger te maken hadden, en toen de verbinding met het oorlogsgebied helemaal in Amersfoort werd gelegd, sprak hij:

“…Ja..eh…we gaan naar verslaggever Robert Schil…eh…Robert Schinkel…die staat als het goed is bij…eh…De Flint in Amersfoort…hebben wij contact met ehh. Ja….eh daar is Robert Schinkel..eeehhh...emoties die daaar hoog lopen …eh hoe is de sfeer daar Robert …”.

En onze Robert wist te melden, letterlijk:

“…Het verzet tegen het concert van Heesters is groot…”, terwijl het zich er juist vredig, klein van omvang en op de rand van mislukken voltrok.

Schinkel wist zelfs te melden:

“…Demonstranten van extreem rechts gingen de confrontatie aan met de demonstranten van links…”.

Wij tuurden ons bijkans scheel om daar iets van te zien, maar waar Schinkels dus voor was ingehuurd en verbaal verslag van deed zagen wij in het geheel niet.

In een flard van een seconde ontwaarden wij wel heel in de verte een viertal mannen waarvan er één een beetje kaal was rustig het beeld uitlopen. Maar dat kwam omdat wij thuis breedbeeld hebben. En dat was dus de vechtende groep extremisten van rechts.

En links? Wie en wat was eigenlijk –links- gisteren. Nu is het bekend dat het NOS-journaal daar het onderscheid heel goed van kent, beter dan wij eenvoudige kijkers in elk geval. Dus sinds gisteravond moeten wij begrijpen dat de Joodse protestbeweging bij De Flint en de keurige naoorlogse demonstranten van allerlei kunne tegen het concert van Heesters uiterst “links” moeten worden genoemd.

En over dit linkse tuig kwamen wij dankzij het journaal ook nog aan de weet:

“…De demonstranten zullen straks ook binnen in de zaal het concert trachten te ontwrichten…”.

Het werkwoord “ontwrichten” schokte in onze huiskamer na alsof we waren doorgezapt naar een journaal uit Bagdad.

Niets van dat al dus. De enige zeven figuren (van –rechts- zullen we maar aannemen) die iets agressiefs van plan waren zaten voor zij het zelf wisten al opgesloten. En ook daar had het journaal geen beelden van.

'Mijn grootvader was ook in Dachau', vermeldde een spandoek.

Niet om mee te spotten, maar het tekende de onvoorstelbare afstand in tijd en hedendaagse verhoudingen om de demonstratie ook vanaf de zijlijn als risicovol in te schatten.

Nogmaals, gelukkig maar, en wij blijven erbij dat met een andersoortige televisieaandacht de afgelopen twee maanden voor het concert van Johan Heesters, deze avond juist een veel betere vredes- en verzoeningsgebeurtenis had kunnen zijn dan het nu eenzijdig in de feestzaal kennelijk, want we mochten er niet bij zijn, is geworden.

Nu is het toch opnieuw uitgedraaid op een teleurstelling voor de groep die er ter nagedachtenis van hun omgekomen verwanten in de Tweede Wereldoorlog juist enige bevrediging in had kunnen vinden.

Maar ja, hartstikke links dus die lui, en dan wordt je altijd al achtergesteld en op de huid gezeten, volgens het NOS-journaal.

Tv-recensent