Donderdag 6 februari 2009
DE SURINAAMSE FOTO
Wij noemden 2009 het “Jaar
van het Tv-detail” omdat er in onwaarschijnlijk kleine hoekjes, onderwerpen
en te filmen gebeurtenissen van het televisievak zoveel fraais of slechts valt
te beleven dat beoogde effecten verloren blijken te gaan of juist tot
schitterende onbedoelde resultaten kunnen leiden.
Dus, binnen dat kader was de reportage van Pauline Broekema gisteravond een misser.
Het NOS-journaal was
uitgenodigd om in het museum dat de foto in bruikleen had gekregen als eerste
de oudste foto uit Suriname (1846) te komen beloeren.
Dat ging niet goed. Als we de
ouverture van de nieuwslezer meerekende duurde het bijna een volle minuut
voordat we iets van de foto te zien kregen, terwijl de presentator een dergelijk
onderwerp natuurlijk behoort te openen met de prent zelf in beeld, en de zin:
“….Dit is de oudste foto uit de Surinaamse
geschiedenis….het plaatje werd vandaag….”, enzovoort.
Of: “…Dames en heren de foto die u nu in beeld ziet, is echt heel bijzonder,
het is de oudste foto uit de Surinaamse geschiedenis. Vandaag werd deze plaat,
afkomstig van……”.
Allemaal journalistieker en
spannender dan het getut waar het nu op uitdraaide.
Want Pauline vond het intelligenter
eerst de handschoenen te vertonen van de persoon die de tot dan onzichtbare
foto mocht vasthouden en een saai gesprek te beginnen met de museum-mevrouw die
erop mag gaan passen.
Wij zagen de
plaat overigens in de gehele reportage niet eenmaal beeldvullend, slechts een
ogenblik bijna, maar vooral kleine details zoals de handen van de slavin die
door een planter was vrijgekocht, rustend op een buik waarin zich volgens
Pauline in 1846 een ongeboren vrucht bevond.
Reuze interessant dus, en daarom
volgde een lang verhaal over het uit dat gefotografeerde zwangere lichaamsdeel
geboren kindje, dat zelf ooit opa was geworden zo zagen wij op een andere plaat
meer uit onze tijd, en vervolgens een reeks aan beelden over diens verdere leven. Plotseling handelde Pauline’s geschiedenisles
over de fotografie over grootvaders duikboot, vakbonden, de Herengracht en wat
al niet meer in plaats van de bijzondere techniek of omstandigheid uit te
leggen waarbinnen het mogelijk was al in
We kregen louter te horen dat
de foto te zien was op een gepolijste zilveren plaat, en dat wij hem over drie
maanden kunnen gaan bekijken in het Rijksmuseum.
Het had natuurlijk ook een
andere reportage kunnen worden van onze Pauline. Bijvoorbeeld een waarbij zij
eerst haar cameraman een kopstoot had dienen te geven omdat hij een groot deel
zonder statief draaide, waardoor die lui uit 1846 meebewogen met zijn trillende
schouder.
Vervolgens had zij met prachtige illustraties in kunnen
gaan op de technieken uit die tijd waarmee het leven fotografisch toen al kon
worden vastgelegd.
Of wat te denken, ter wille
van het kwalitatieve contrast, van een vertoning van de oudste foto ter wereld (links) die gedateerd is als een product
uit 1825 en waarop een schilderij is te zien van een man die een paard vooruit
zeult. De fotograaf heet: Nicéphore Niépce.
Dit alles juist om die
bijzondere veel interessantere prent uit Suriname extra reliëf te geven omdat
het daarop gefotografeerde mensen betreft.
Overigens, De Bibliothèque Nationale de France kocht
de lelijke foto van het schilderij in 2002 voor maar liefst 450.000 euro omdat men er een nationale schat
in zag.
En dan is er in die korte reportage best nog wel ruimte
voor een zinnetje en een plaatje van de absoluut aller-aller-oudste prent die
ooit gevonden is: de simpele foto van een blad. De fotograaf Thomas Wedgwood uit Bristol, Engeland,
leefde van 1771 to 1805 dus de datering moet in die periode worden geplaatst.
En van daaruit, als
journaalreporter, dan weer de interessante vraag opwerpen of je met de techniek
die hij gebruikte eigenlijk wel mag spreken van een echte foto…zodat de
betekenis van de Surinaamse afbeelding nóg voller doordringt in de hersenpan
van ons als kijker.
Kortom, in plaats van een
serie verminkte inzooms op een toch wel zeer historische waardevolle
illustratie uit Suriname, en een ongelooflijk lang zeurverhaal over de nazaten
van het gefotografeerde paar, kan een NOS-journaal-reportage ook informatief de
betekenis van dit gegeven plaatsen in de geschiedenis van de mondiale
fotografie. En in het bijzonder in de kunst en technieken van het ambacht uit
de vroegste fotojaren om tot vastlegging van een beweging tot stilbeeld te
komen.
Dan horen we in het journaal
ook nog eens wat lolligs uit Suriname! Dat er slavernij heerste is redelijk
bekend, maar hoe en vooral met welke middelen was het in
Het hoeft niet. Maar het
kan…als je oog hebt voor het relevante detail.
De
Tv-recensent
Geachte TV-recensent,
Ik ben het helemaal eens met
uw opmerkingen met betrekking tot de reportage over de oude Surinaamse foto. Helaas
is deze reportage kenmerkend voor vele andere items
die betrekking hebben op kunst: het kunstwerk vliegt in een fractie van een
seconde voorbij, en de 'talking heads' krijgen alle ruimte, soms zelfs met
afstotelijke close-ups van pratende monden. Meestal gaat het zo (zoals ik uit
eigen ervaring weet) dat de cameraman eerst een lang shot maakt van het
pratende hoofd, en daarna nog even een paar close-upjes maakt van het
besproken werk. In de studio wordt.e.e.a. dan wel door elkaar gemonteerd.
Ook daar geeft men over het algemeen voorrang aan het
hoofd - en in het door u besproken geval zelfs aan de handen die het voorwerp
vasthouden - onzichtbaar!
Ooit zag ik tijdens zo'n opname de kunstenaar, die voortdurend de camera op zich
gericht zag terwijl hij vurig over zijn werk praatte en daarop van alles
aanwees, de camera grijpen en hem een slinger in de richting van zijn werk
geven, terwijl hij de cameraman toebeet: "'dáár moet je zijn, man!"
Ik applaudisseerde in mijn huiskamer.
Gelukkig heb ik een tv waarvan
ik het beeld (haarscherp) kan bevriezen. Als ik in de
vooraankondiging hoor dat een kunstwerk besproken zal worden houd ik de
afstandsbediening in de aanslag om, zodra het werk voor het eerst (en meestal
voor het laatst, want al gauw begint het inzoomen) beeldvullend verschijnt, het
beeld te bevriezen. Het hoofd praat ondertussen gewoon door - en ik
bekijk de reportage zoals hij zou moeten zijn, en soms zelfs houd ik het werk
langer in beeld dan het hele item duurt - om er nog
even van te genieten.
Ik hoop dat uw recensie door
producenten en vooral cameralieden wordt gelezen. Het is mij een
al jaren durende ergernis. Er kan verweer komen met beroep op het Beeldrecht:
als het werk van een ontwerper of kunstenaar lang in beeld is kan betaling
worden gevraagd. Maar ik vermoed dat het onbenullige opnemen en monteren niet
daarop gebaseerd is: het is meestal puur desinteresse, die schril afsteekt
tegen de wijze waarop bijvoorbeeld voetbal in beeld wordt gebracht: úrenlang,
elk doelpunt herhaald, in slow-motion, telelens etc.
R. van der Schans
Woensdag 4 februari 2009
DE AUTOCUE
“Wat kan ze hockeyen hè, die meid”.
Inderdaad, dat kon ze. Bovendien is het een leuke
meid, laten we zeggen: representatief.
En ze verstond nog veel meer kunstjes, zoals
tennissen, acteren in commercials, zingen…enfin allemaal bezigheden die
jaloezie oproepen bij hen die minder getalenteerd zijn. En dat zijn er veel.
Soms wel een afgevulde zaal, zoals
bij de Televizierring 2008. En nu stopt de wereld- en olympisch kampioene met
hockey. Definitief. Fatima Moreira de
Melo.
Tijd voor een afscheidsgesprekje
gisteravond in De Wereld Draait Door,
en om ook nog even te reageren op de zaalgevulde schaterlach bij de
Televizierring toen Chantal Janzen de muzikale bijdrage van Fatima afrondde
met:
“Wat kan ze hockeyen he, die meid”.
Wat een pret, en wat hebben wij toen
massaal gelachen. Ik weet niet waarom, maar deze chagrijn behoorde die avond
tot het kleine groepje van kijkers dat de grap minder leuk vond omdat zijn
intuïtie zomaar vanuit het niets tot die gereserveerdheid opriep. Hij wist dus
niet waarom. Sinds gisteravond wel.
Matthijs van Nieuwkerk en Hugo Borst vroegen namens ons wat Fatima er
destijds zelf van vond.
Dat ze goed kon hockeyen, daar kon ze
het helemaal mee eens zijn, stelde Fatima (1-1 dus), maar zij vulde ook nog
aan:
“…Het enige jammerlijke was dat Chantal Janzen het van de autocue
voorlas…” (3-1, want de grap van Janszen was dus
helemaal niet spontaan geinig in een eerlijke reactie op Fatima’s
zangkwaliteiten geproduceerd en bovendien bediende Matthijs zich op dit
uitgelezen moment zelf ook van de autocue).
Het zou nog 4-1 worden voor Fatima
Moreira de Melo want bovendien werd bekend dat de grap helemaal niet door
Chantal Janzen was bedacht, maar door Paul de Leeuw.
Niks adrem, niet zelf verzonnen…Chantal Janzen had zich gewoon hoerig
onderworpen aan door andere bedachte nare televisiegebruiken van dit moment die
erop gericht zijn collega’s met voorbedachten rade af te zeiken in een
programma waar dat niet nodig is, en waar geen verdediging kan plaatsvinden.
Dus van humor was geen sprake, het
was een vileine streek om Fatima belachelijk te maken. Nu hebben wij daar geen
principieel bezwaar tegen, als er, zolang het geen herkenbare satire- of
cabaret-programma’s zijn, altijd maar ruimte is voor weerwoord, verdediging of
lik-op-stuk. En daar biedt een autocue geen ruimte voor.
Gebruik en misbruik van de autocue is een permanent thema in
televisieland. De autocue (teleprompter) is een venster dat voor de camera, en
door aansturing van iemand van buitenaf, digitale teksten produceert die de
presentator voorleest zonder dat die teksten gezien kunnen worden door de kijker
thuis. Het lijkt er dus op of alle gesproken woord door de presentator ter
plekke wordt bedacht, terwijl de dienstdoende man of vrouw van het gezond niet
behoeft af te weten.
Het is een fantastische vinding die
een enorme besparing aan productietijd oplevert omdat er minder tekstuele
vergissingen worden begaan, maar ook en vooral om erg ingewikkelde programma’s
met veel tussenstarts van andere onderdelen vlekkeloos te laten verlopen omdat
de autocue tegelijk een weerslag is van de volgorde van gebeurtenissen in het
draaiboek van de uitzending.
Dat laatste is van belang omdat
daarmee zowel op de vloer als in de regiekamer elders bekend is op welke
steekwoorden schakelingen nodig zijn. Er zouden nog veel meer voordelen en
toepassingen van te noemen zijn.
Nu zijn er coryfeeën in televisieland
die verschrikkelijk afgeven op het gebruik van de autocue. Tv-helden als Mies
Bouwman of Mart Smeets laten niet na te melden hoe afschuwelijk zij dit
apparaat vinden, vooral om daarmee te benadrukken hoe begenadigd zij zelf zijn
om al improviserend zich door een uitzending heen te werken zonder te worden
aangestuurd door tevoren bedachte teksten.
De kritiek is onoprecht en onjuist.
Als Smeets vier volle uren naar eigen inzicht een Tour de France-middag of
ijsavond mag vollullen is dat natuurlijk iets volstrekt anders dan een
NOS-journaal van achttien minuten foutloos tot een goed einde brengen, want
daarbij is elke seconde van groot belang, maar ook elk woord.
Juist programmamakers als Smeets
zouden dan ook op een belachelijke manier falen als zij zonder autocue een
dergelijk programma op basis van eigen gezwets zouden dienen te presenteren. En
dat doen ze dus ook niet, omdat ze beter weten.
Derhalve, de autocue is een
wondermiddel maar tegelijk een onding want bij gebruik van de teleprompter kan
elke spontaniteit in een programma afwezig blijven of zelfs, zoals vaak is te
zien, tot hilarische momenten leiden als de techniek de presentator in de steek
laat.
Maar waar een autocue zeker niet voor
gebruikt mag worden is hetgeen Fatima
Moreira de Melo bij die Televisierring-uitzending overkwam door voorgelezen
te worden afgezeken door types als Chantal Janzen. Een tekst die al een dag
eerder door iemand anders was bedacht nog voor er door Fatima een noot was
gezongen; voorbedachte rade dus.
Goed dat Fatima met die onthulling
kwam. Van Janzen geloven wij vanaf heden dus geen woord meer.
Wat kan die slecht hockeyen trouwens.
En ongeloofwaardig presenteren.
De
Tv-recensent
Beste TV-Recencent,
Wat me langzamerhand steeds
meer begint te irriteren is het gegeven dat het er op gaat lijken dat TV
programma's worden gemaakt om andere TV programma's en de medewerkers af te
kraken.
Dat kan toch niet de
bedoeling zijn van programma's. Programma's dienen m.i. de kijker te amuseren
en/of te informeren. Het idee lijkt post te vatten dat een programma beter
wordt hoe meer een ander programma daarin wordt neergesabeld.
Een ergerlijke ontwikkeling.
Met vriendelijke groet,
Henk Marinussen
Beste
Henk,
Mee
eens!
Hartelijke
groet,
Tv-recensent
Dinsdag 3 februari 2009
HART VAN ALLOCHTONIË
Nu moet men bij zo’n eerste aflevering van het nieuwe
NPS-journaal “Dichtbij Nederland” (Ned. 1 – 17.30 uur – 17.50 uur) erg bescheiden zijn met oordelen of waarderen, want
het kan echt nog alle kanten uit. Maar één ding is zeker, en daarom kan men
spreken van een sterk debuut, het is voor de allochtoon bedoeld. De Nederlandse
Turk, Marokkaan, Surinamer, Antilliaan, of waarvandaan hij dat kleurtje dan ook
heeft meegebracht, heeft er een eigen programmaatje bij.
Tien weken gaat de proef duren (een “pilot”
heet dat).
En die termijn heeft men dan ook wel
nodig als de eerste uitzending ingetogen wordt beschouwd.
Presentatrices Simone Weimans en
Carrie ten Napel ogen als de nieuwslezeressen van SBS, niets zelf doen doch
alleen maar voorlezen wat anderen voor journalistieks achter de rug hebben,
maar doen het volgen van de autocue best vakkundig, want dat is de norm voor
dat beroep.
Zo zagen wij als eerste thema Pino en trawanten afscheid nemen van de
kijkertjes door voor de klok van vijf uur te gaan staan, het moment waarop men
weer eens is verhuisd naar een ander tijdstip en een ander net. Consistentie is
nu eenmaal niet de sterkste eigenschap van de zenderbazen in Hilversum.
Maar hoe maak je een officieel journaal voor allochtonen met uitsluitend
berichten over hun roots. Zó moet het: wij werden op de hoogte gesteld van het
laatste nieuws uit Suriname, en verwachten dus de actuele schermutselingen in
het proces Boutserse die er momenteel gaande zijn.
Maar wat bracht Dichtbij Nederland? Een uitgebreid verslag van een burger in
Paramaribo met het verschrikkelijke leed dat hij geen water kreeg geleverd voor
zijn zwembad dat hij zelf had gebouwd.
Heel veel geklaag daarover, maar
typisch Surinaams…eerst een zwembad aanleggen, daarna er pas achterkomen dat je
niet op de leidingen bent aangesloten, en dan de overheid de schuld geven. Gelukkig
zenden we dat grove onrecht uit Zuid-Amerika nu uit hier bij ons.
En dan het verrassende item dat het gisteren zeven jaar geleden was dat
Maxima (allochtoon van oorsprong) in het huwelijk trad met de kroonprins. We
zagen de tranen weer, maar vooral: wat vinden andere allochtonen daar nu van.
Nieuws dus.
Of een Amsterdamse groep jongeren met kleurtjes uit alle windstreken die
nu eens geen stenen naar autobussen wierpen maar zich fors inzetten voor
maatschappij en (nieuwe) vaderland: zij repareerden rolstoelen, en waren daar
zeer uitbundig over.
Soufjan el Haddochoui en Axel Dongen
spraken met blijdschap over deze activiteit; jammer was wel dat niet helemaal
uit de verf kwam of je er ook een belegde boterham mee kan verdienen. En of
tante Gerrie zich in een dergelijke rolstoel verplaatste werd niet gezegd, maar
ze kwam op haar karretje flink op voor of tegen de migratie in de Rivierenwijk
waar ze niet buiten kan.
Uiteraard nog eens beelden van het songfestival, ofschoon…die vormden
weliswaar in het geheel geen nieuws meer, een etmaal na het muzikale geraas,
maar het liedje “Shine”, gaat naar
het buitenland en met wie moet het daar de strijd aanbinden? Dát was des
poedels kern. Juist met buitenlanders, dus hoort het ook thuis in Dichtbij Nederland, want zover ligt
Moskou nu ook weer niet.
En het echte nieuws over de zingende
leugenaars was Dichtbij Nederland
ontgaan. De Toppers hadden “Shine” helemaal niet live gezongen. Wat wij een
avond eerder te horen hadden gekregen kwam van een bandje. Tja, zo gaat dat in
Autochtonië.
Het meest identiteitsvolle onderwerp voor de nieuwe rubriek was wel het
pak slaag dat autobuschauffeur Peter Graafmans had gekregen. Dat zat immers
overal al in het nieuws.
Maar hoe maak je er een
allochtonenonderwerp van.
Was Graafmans misschien door
Marokanen of Turken op zijn gezicht getimmerd? Dat liet de chauffeur in het
midden.
Dus wat werd het item bij de verse
rubriek: een gesprek met een gekleurde buschauffeur met de naam Fikret (links), van allochtone afkomst.
Was hij ook geweldsslachtoffer?
Nee, juist niet. Fikret vertelde
achter het stuur dat hij niet geslagen
was. Man bijt hond dus, want zo rijden er vandaag nog enkele tienduizenden
chauffeurs rond. Mensen die dus géén slachtoffer werden van geweld, en allochtonen
nog wel. Helemaal nieuw en nieuws dus voor “Dichtbij
Nederland”, oftewel Hart van
Allochtonië.
En dan: nóg een nieuwe nieuwsrubriek gisterenavond. Voorgelezen door een
chauffeur, want dat was zijn laatste beroep: tramconducteur in Den Haag (HTM),
zoals hij eerder trots aan de media had laten weten. Klasse…sinds ik dat hoorde
kan die man bij mij niet meer stuk.
Edvard Niessing dus, de presentator
die het in ‘t tv-beroep eigenlijk nooit
serieus heeft kunnen maken en nu al zwervend bij MAX terecht is gekomen.
Het was verschrikkelijk, niet wat
Niessing deed want hij is gewoon een aardige vent die nu iets deed dat heel erg
leek op wat hij altijd al had gedaan, behalve de tram besturen dan, maar wat
had MAX bedacht?
Eén dagelijks eigen nieuwsuitzending
samenstellen om enkele minuten voor zes op Nederland 2 omdat de voorzitter van
MAX, Jan Slagter, boos is dat om 18.00 uur het NOS-jounaal begint op Nederland
1 vanwege het feit dat zijn kijkers van Ned. 2 dan daarheen wegvluchten. Het is
me toch wat.
“Dus dan maken we vlak voor zessen een eigen MAX-journaal zodat de
kijkers geen reden hebben over te schakelen”, was de redenering. Want het NOS-journaal op Nederland 1 verboden te
krijgen viel zelfs buiten zijn invloedsperiferie.
Nu heeft MAX aan programma-ideeën en
mensen al bijna alles gestolen, gekopieerd en overgenomen wat door de rest van
Hilversum is bedacht en afgeschoten, maar zo hoogmoedig hadden wij de geachte
voorzitter nog nooit zien optreden. MAX dat de concurrentie aangaat met het
NOS-journaal. Veel tumult dus in Hilversum, maar nu het resultaat.
Een tafel met een man erachter die aan onderwerpjes het meest knullige
voorleest wat er gedurende een dergelijke uitzenddag elders terecht over de rand
viel. Ook hier: het huwelijk van het prinselijk paar van zeven jaar terug, het
feit dat De Toppers een etmaal
daarvoor als enige deelnemende kandidaten het Nationale Songfestival hadden
gewonnen, grote ontwikkelingen rond Balkenende waarvoor je juist om 18.00 uur
snel naar het echte journaal moest overschakelen om er meer van aan de weet te
komen, en de weersvoorspelling dat het gisteravond buiten bewolkt was.
En ook ex-DJ Niessing had toch moeten
weten en melden dat De Toppers de
kluit hadden belazerd door “Shine” niet live te zingen maar dat er voor hen (en
ons sufferds van kijkers) gewoon een bandje was ingestart. Maar omdat eigen
nieuws niet aan de orde is, doch ook hier alles is gebaseerd op jatwerk, bleef
er zeer weinig over van het prutsrubriekje
Bovendien waren er heel weinig tot
geen beelden bij, behalve dan dat van de emeritus tramconducteur. Een
ziekenomroep heeft hiermee vergeleken de allure van CNN.
Het bizarre is nu dat een MAX-kijker
die geïnteresseerd is in nieuws juist op dat moment, tijdens of na dit
rubriekje, in elk geval is hij erdoor nieuwsgierig geworden, nu onmiddellijk
wil overschakelen naar het echte journaal, en dat in de toekomst ook zal doen.
Dus het effect dat Slagter nastreefde, behoud van de kijker, werkt ook nog eens
averechts. De kijker verdwijnt juist.
We hebben het hier dus over het
persoonlijke programmatische gedachtegoed van de omroepvoorzitter die in
december MAX-groetjes ging brengen naar onze militairen in het oosten en daar
aangekomen op een vliegveld dacht dat hij persoonlijk beschoten werd door de
vijand “de kogels vlogen om de oren”
en onmiddellijk De Telegraaf belde.
Daags daarna liet Buitenlandse Zaken
weten dat er van oorlog of schietpartijen rond het lijf van Slagter helemaal
geen sprake was, maar dat het ging om wat afgestoken vuurwerk in de buurt, ter
gelegenheid van de oudejaarsviering aldaar. Die Jan Slagter dus.
En nog altijd gaat zijn omroep door
met het sturen van mails aan personen die in zijn ledenadministratie zijn
opgenomen maar helemaal geen lid zijn, lid willen worden of blijven van deze
omroep. Ook ondergetekende ontvangt met aversie al jarenlang de oproep of hij
zijn contributie eens wil betalen, terwijl ik helemaal geen lid ben en ondanks
de persoonlijke en schriftelijke
bevestiging van Slagter dat hij mij nu definitief uit de administratie zou
verwijderen.
Nu laat het mij volkomen
onverschillig of ik administratief rondcirculeer bij MAX, ware het niet dat ik
daardoor tegen mijn wil in een administratie voorkom die, als het commissariaat
straks de leden gaat tellen vanwege het feit dat dit steekproefsgewijs gebeurt
mij als wanbetaler over het hoofd kan zien en ik dus meetel als lid. En om
hoeveel van deze gevallen gaat het nog meer?
Daarmee kan ondergetekende zomaar van doorslaggevende betekenis worden
voor het behalen van meer zendtijd, terwijl ik juist minder wil.
En dit, omdat MAX mij “willens en wetens” nu al sinds jaar en
dag blijft weigeren uit het ledensysteem te verwijderen.
En nu ik bovendien gisteravond als “niet-betalend lid” die erbarmelijke
nieuwe wanvertoning heb moeten meebeleven, ben ik er zomaar beducht voor ergens
de verdenking op mij te laden hiermee te hebben ingestemd.
Hoewel, nu ik er over nadenk…ja, dit
nieuwe journaal hoort toch wel echt bij MAX thuis.
Nog even nadenken: ja, vooral
handhaven maar.
Alleen de naam nog: Na “Hart van Allochtonië” bij de NPS, hier
bij MAX “Hart van de
Geriatrie”.
De
Tv-recensent
Maandag 2 februari 2009
ZINVOL OMDAT HET ZO ZINLOOS IS
Om
het even of er gisteravond werd afgestemd op het zogenaamde amusement “De
Toppers”, of de serieuze informatie van “Zembla”,
de vragende conclusie moet luiden: “…verandert
er dan helemaal nooit iets…”. Met “Shine”, verpakt in drie clownspakken,
zendt Nederland opnieuw een onwaarschijnlijke zooi kolereherrie naar het
Eurovisiesongfestival, waar het trouwens op 14 mei a.s. thuishoort.
In de halve finale dan; verder
niet.
In helemaal niets
onderscheiden wij ons van het lawaai dat zich er gaat verzamelen, en waarvan de
gehele natie vorig jaar, en de jaren daarvoor, met elkaar had afgesproken “…nooit meer…”. Maar in songfestivalland
heelt de tijd zelfs stinkende wonden, en voor jury’s en zwakbegaafde sms-ers,
die er nog geld voor over hebben ook, is deze triefel de norm geworden.
Gelukkig zetten de aan beide
kanten van hun koppen hierdoor beschadigde geluidstechnici al hun talenten in
om in het reusachtige lawaai woorden of teksten zoveel mogelijk onverstaanbaar
te houden (hoewel de mixverhoudingen minder erg scheef waren dan in andere
jaren) zodat wij gelukkig niet weten waar al dat geraas en kabaal over ging.
“Een zaal
domme blondjes”, dat zijn niet mijn
woorden maar van presentator Jack van Gelder zelf, die vanaf diverse
voetbaltribunes akoestisch wel wat gewend is, kon er daarentegen van harte mee
instemmen en wij thuis met 48% (overigens werd weer nagelaten uit te leggen 48%
van wat en hoeveel 48% in stemmen omgerekend eigenlijk is).
Maar “Shine” gaat naar Moskou,
en we houden nu van Gerard Joling. Het lied was namelijk mede geschreven door
ene Ger van de Westelaken, maar dat blijkt nu een pseudoniem van Gordon zelf te
zijn.
Ook in dit opzicht uit de toon
dus. Helemaal songfestival.
En dan te weten dat die
miljoenen kijkers allemaal zijn belazerd, want “Shine” werd helemaal niet live gezongen, het werd in de ether
gebracht door “een bandje”.
Het grote probleem met een
overigens fantastische uizending van “Zembla”
daartussendoor (Ned. 2 – 21.45 uur),
is dat we het eigenlijk allemaal allang weten.
Toen men in november aandacht besteedde aan de
“gijzeling van Almelo” uitgevoerd door een ondernemer die door de gemeente tot
wanhoop was gedreven, waren er ontstellend veel reacties binnengekomen van
conflicten rond Nederlanders die door hun gemeenten echt gek werden gemaakt.
En zo luidde de titel van Zembla gisteravond dan ook “Gek door de gemeente”.
Zembla
schilderde het dramatische verhaal van drie ondernemers die nagenoeg hetzelfde
was overkomen; Jan Willems – handelaar in stenen, garagehouder Bert Henken en Arie Swanenveld,
eigenaar van een houtzagerij. Eigenlijk doet het er helemaal niet toe door
welke gemeenten zij met hun gezinnen tot op het bot failliet werden getreiterd,
het komt op zeer veel plaatsen voor, en ook niet wat de conflicten precies behelsden.
Het ging om machtsmisbruik,
ongebreidelde gemeenteterreur tegen gewone burgers voor wie zij juist op hadden
moeten komen. Het zieken, treiteren, pesten, kwellen en jennen van inwoners die
zij het licht niet in de ogen gunnen omdat….ja waarom eigenlijk. Elke burger
kent dit soort gedrag, maar vermijdt de confrontatie meestal omdat men al weet
uiteindelijk het loodje te zullen leggen. Dan maar geen dakkapelletje omdat de
welstandscommissie het niet fraai vindt.
Ondernemers kunnen dat vaak
niet, omdat zij grote verantwoordelijkheden (en grotere belangen) hebben en
soms ook nog middelen om het een poosje vol te houden in een juridische strijd
tegen onwillende en tegenwerkende wethoudertjes en burgemeesters. Althans, dat
denken zij aanvankelijk nog. Maar ook zij trekken uiteindelijk aan het kortste
eind. Zinloze gevechten dus.
Zembla maakte het proces van bestuurlijk onfatsoen
inzichtelijk en gaf ook de mate van onbehoorlijkheid aan, met de klassieke
uitleg van de bestuurshoogleraar:
“…Als de overheid je eerst de macht ontneemt van het
eigen rechter spelen, dan die macht zichzelf toe-eigent om die vervolgens te
gaan misbruiken dan mis je vervolgens zelf de mogelijkheden van verweer…”.
Dus er is tegen dit soort
overheidsterreur nauwelijks verweer omdat uiteindelijk bovendien de rechters
als sluitstuk van jarenlange procedures veelal partij kiezen vóór de gemeenten
en tegen de burger.
Maar er is wel een voordeel
verbonden aan het uitzenden van dit soort kwaad zoals Zembla deed, een thema waarop natuurlijk al een halve eeuw lang
duizenden radio- en televisie-uitzendingen eerder waren gebaseerd. Maar juist
in deze tijd komt het sluitstuk van rechters die menen het onrecht te moeten
sanctioneren meer bovendrijven dan ooit hiervoor.
En meer en meer realiseren
burgers zich dat er helemaal niet zoveel reden is rechters blind te vertrouwen,
of het nu strafzaken of civiele kwesties betreft.
En dat is een nieuwe trend die
alleen maar positief is te noemen. Meer televisieprogramma’s graag over dit
soort zaken die zo zinvol zijn omdat de zinloosheid van al die gevechten voor
de burger zo evident is.
Dankzij de media-aandacht
hiervoor kan worden gehoopt op nieuwe structuren om die minkukelende
wethoudertjes anderszins aan te pakken dan waarmee de burger momenteel
tevergeefs uitwegen zoekt, zoals niets doen of zinloos eerst netjes de
procedures in acht nemen. De Internet-site van Zembla laat veel spontane reacties zien van de afschuwelijke
voorbeelden van machtsmisbruik waartegen men te hoop loopt.
En als nu, vanwege de absolute uitzichtloosheid,
wanhoop en verslagenheid bij de gewone burger, steeds vaker blijkt dat de
zinloosheid van een strijd tegen lokale overheden manifest is, en vaker leidt
tot geweld omdat door machtswellustelingen de emoties tot onbeheersbare
proporties werden opgejaagd, is frequente media-aandacht ervan bitter
noodzakelijk.
Naam en toenaam, daar gaat het
om, ook wat die rechters betreft.
Want dat nieuwe
geweldsverschijnsel, omdat er geen andere oplossingen meer zijn, en daardoor
zelfs tot sympathie -in elk geval veel begrip ervoor- leidt bij de bevolking,
verdient veel aandacht.
Goed dat er televisie is,
zoals Zembla dat deed gisteravond.
Zinvol omdat het zo zinloos
is.
De
Tv-recensent
Zondag 1 februari 2009
10e JAAR “UNA VOCE” – INTERESSANTER DAN OOIT
Met de vernieuwde terugkeer van Una Voce Particolare gaan honderdduizenden kijkers weer een aantal heerlijke zaterdagavonden tegemoet. Dat werd gisteravond (20.15 – 21.15 uur) tijdens een promotionele avond van dit programma wel bewezen. Uiteraard heeft de NCRV ’s lands beste presentator van dit moment, Ernst Daniël Smid, wederom voor het project ingezet, en bovendien de formule zodanig interessanter gemaakt dat wij de komende zeven zaterdagavonden bewezen zullen zien dat sommige programma’s niet meer om een eigen gastheer van dit formaat heen kunnen.
De in vele opzichten
getalenteerde Smid heeft voor deze reeks zelf de 24 opera-, operette- en
musicalkandidaten van de komende weken geselecteerd, en werd daarbij geholpen
door zang- en theaterdeskundigen als Willem Nijholt, Maarten Koningsberger en
Paul Triepels. En dit betekent op voorhand al dat wij straks tijdens de
vertoning van alle voorrondes beslist geen kneuzen in beeld krijgen, maar de
betere tot de allerbeste amateurs van ons land in deze genres.
Om kijkers er lekker warm voor te maken, heeft de NCRV
het niet gelaten bij enkele seconden durende promo’s van het nieuwe Una Voice Particolare, maar gaf men
zichzelf de opdracht: maak een promo in de vorm van een complete inleidende
uitzending zodat niet alleen de trouwe kijkers weten waar het ook alweer over
ging, maar ook een nieuwe lichting nieuwsgierigen en liefhebbers van de meer
klassieke kant van de zangkunst.
Het resultaat was er naar, want Smid bezocht tegelijk
een aantal kandidaten uit de voorafgaande negen seizoenen en dat was wederom
smullen.
We zagen terug de
verleidelijke sopraan Angelique Noldus
die zelfs Placido Domingo achter haar rokken aan kreeg, en Ernst Daniël speelde
dit gegeven buitengewoon spannend en charmant uit, maar ook zangers als Ger Savelkoul en Dave ten Kate.
En laat bij deze laatste Smid nu min of meer in gebreke
blijven door de vraag achterwege te laten of hij zijn ballen nog heeft.
Immers, heel wat jonge zangers
verloren in voorbije eeuwen met verschrikkelijke operaties, waardoor zij voor
het leven verminkt werden, dit deel van hun mannelijkheid ter wille van de
edele zangkunst in de hoogste registers.
Aan de andere kant, juist
omdat dit thema werd overgeslagen gaan we maar uit van een complete Ten Kate.
Bij Gerard Joling hebben we tenslotte ook nooit getwijfeld.
Gelukkig wordt het fantastische L’Orchestra Particolare o.l.v. dirigent Jan Stulen gehandhaafd,
maar zien wij een andere jury terug, te weten Annet Andriesen, Marco Bakker en
Hans van Willigenburg, en vooral een prominente terugkeer van Bakker verheugt
ons zeer.
Soms benam de voorstelling van
gisteravond ons nu al de adem. Vanzelfsprekend in positieve zin vanwege het
enorme productionele werk dat er zichtbaar aan vooraf was gegaan, de
uitgekiende balans tussen het verleden en wat er nu aan wordt toegevoegd, maar
ook waren er de griezelige momenten die aanvankelijk tot verbijstering leidde.
Als wij de sopraan Wendy
Kokkelkoren in een fragment het Nessum
Dorma horen zingen, dat uiteraard voor een tenor is geschreven en door
Pavarotti onsterfelijk is gemaakt, dan mag dat natuurlijk nooit voor de
beroemde finale met het driedubbele Vincero
worden afgebroken.
Dat gebeurde wel en deed ons huiveren
van ellende. Maar zie en hoor, ons afgrijzen werd enkele minuten later geheel
omgezet in adorerend genot en waardering toen wij functioneel het magistrale
slotstuk alsnog door de sopraan kregen aangeboden.
Verrassend op het verkeerde
been gezet, en dat belooft dus veel goeds.
Evenwel, een ernstig minpunt van dit eerste programma
was het totale gebrek aan naamtitels en andere verklarende titels naar
solisten, zangstukken, componisten en andere betrokkenen.
Daardoor bleven de in een
bijzin uitgesproken namen, van alle passanten, vanwege een knieval aan het
anderzijds aantrekkelijke hoge tempo, steken in een informatief vacuüm.
Kom op jongens en meisjes van
producent René Stokvis: jullie weten beter.
Gelukkig kan dit allemaal nog worden
gerepareerd, zelfs bij al opgenomen programma’s, zodat wij helemaal verzekerd
zijn van nog zeven zaterdagavonden absolute toptelevisie waarop we met name in
de genres opera en operette (de toevoeging van de categorie “musical” vinden
wij nog steeds enigszins wringen, ook al omdat het in overdaad op zoveel andere
plaatsen al aan bod komt) veel te lang hebben moeten wachten.
En het wordt nu toch echt tijd
dat de veel-kunner Ernst Daniël Smid
met een serieuze televisieprijs wordt onderscheiden.
De Tv-recensent
Zaterdag 31 januari 2009
ZWAGERMAN ALS LEIDSMAN
Tussen
de gein van de herhaling van bloopers door, is er inhoudelijk eigenlijk maar
één echt op dreef in de vrijdagavondafleveringen van De Wereld Draait Door, en dat is Joost Zwagerman. Gaf hij vorige week al dat voortreffelijke
referaat over de speelruimte die er in ons land moet zijn voor de vrijheid van
meningsuiting, gisteravond volgde deel 2, ofschoon hij ervoor flink op de huid
werd gezeten door tafelgenoot Raoul Heertje.
Zwagerman werd ditmaal
geïnspireerd door de burgemeester van New York die, tijdens een bezoek van zijn
Amsterdamse ambtgenoot Cohen, een spreekgestoelte had beklommen en daarvandaan
meedeelde:
“…Je moet op Speaker’s Corner in Londen of het
equivalent daarvan, hier bij het stadhuis of in Amsterdam, de meest
weerzinwekkende opinies kunnen uitdragen. Die opinies bevallen mij en u niet
maar als wij degenen die ze uitdragen het recht daartoe ontnemen, ontnemen we
ons zelf het recht om dingen te zeggen die volgens ons wel juist zijn…”.
Heertje vond het maar gewauwel omdat deze boodschap van
een handige tekstschrijver afkomstig zou zijn. Dat bleek overigens uit helemaal
niets, en daarmee bereikte hij dat zijn aandeel in de discussie niet serieus te
nemen viel, en ons zelfs deed besluiten zijn eigen programma op Ned. 3 later op
de avond maar over te slaan.
Vurig betoogde Zwagerman dat
het natuurlijk helemaal niet uitmaakt van wie de tekst afkomstig is, maar dat
New York’s belangrijkste man zich op deze wijze met de Nederlandse opwinding
bezighoudt is veelbetekenend.
“…In twee zinnen zegt hij waar wij weken over doen, om
dat helder voor ons te krijgen. Hij geeft ons Nederlanders een basisles
democratie…”, aldus Zwagerman.
En even verderop: “…Het extreme van de uitlatingen van Wilders
gaan wij beantwoorden met het extreme van een gang naar het gerechtshof en dan
is het einde zoek…”.
Want dat was de insteek voor het tafeltumult. Nadat
eerder het Amsterdamse hof had besloten tot een strafrechtelijke procedure
tegen Geert Wilders, had advocaat Spong nog eens wat zout in diens wonden
gestrooid door voor de televisie te verklaren dat:
“…als Wilders niet inbindt Wilders uiteindelijk in de
gevangenis zal belanden en dat is maar goed ook…”.
En daarop volgden er
bedreigingen aan het adres van de jurist en nu wil en krijgt Spong
staatsbeveiliging. En zo kunnen wij burgers, net zoals de burger Spong, straks
allemaal wel beveiliging aanvragen en krijgen als we voor onze woorden iets van
een bedreiging aan voelen komen.
Maar als al die hotemetoten nu
eens hun grote waffel dicht houden over
het feit dat ze bedreigd worden, politici en opiniërende BN-ers zijn in de
geschiedenis altijd al bedreigd, dan houden die gevaren al voor een groot deel
vanzelf op.
Maar nu lijkt het erop alsof
sommigen er prat op gaan dat ook zij in het rijtje van beschermde personen zijn
opgenomen; zonder persoonsbeveilging van de staat minder status, zoiets?
En zo horen we dat ook
advocaat Els Lucas uit Lelystad inmiddels is bedreigd en onderzocht wil zien
hoe serieus de haat e-mails aan haar adres moeten worden opgevat om voor
beveiliging in aanmerking te komen. Dus ondergetekende wil ook dolgraag vanaf
nu permanente door de overheid betaalde en georganiseerde persoonsbeveiliging
omdat hij wel eens op basis van een tv-recensie een e-mail ontvangt die
enigszins afwijkt van zijn eigen mening. Alsof dat niet verschrikkelijk
haatdragend en dus bedreigend is.
En dus, zoals Zwagerman
terecht opmerkte, “…in een enorm tempo keert de zaak zich nu om tegen
Spong zelf…”.
Zo zagen wij later op de avond
bij Pauw & Witteman een
beveiligde advocaat Spong terug zoals wij hem nog nooit, zo zacht omfloerst,
voorzichtig en met een nadenken voor elk woord dat hij uitsprak, in een
tv-studio hadden gezien terwijl hij toch echt, omdat hij geen politicus is, in
deze situatie daar een poosje beter kan wegblijven om zijn gewone werk te doen.
In deze bizarre vertoning ontwikkelt Joost Zwagerman zich de laatste tijd als
een baken voor heldere analyses over de vrijheid van meningsuiting in ons land,
en gelukkig beschikt de schrijver ook verbaal dusdanig over de gave van het
woord dat voor hem overheidsbescherming hoogstwaarschijnlijk achterwege kan
blijven.
Hoogstwaarschijnlijk, want de
degelijk onderbouwde strekking van zijn redenatie is nu juist dat door de
justitiële actie tegen Geert Wilders straks niemand meer veilig is om het woord
naar eigen inzicht te voeren.
En al helemaal niet op de
televisie. Daarom moet Joost toch flink oppassen.
En juist publieke figuren als
de opiniërende komiek Raoul Heertje dienen dit signaal dus met de inzet van wat
meer verstand te begrijpen.
De
Tv-recensent